Generated by Rank Math SEO, this is an llms.txt file designed to help LLMs better understand and index this website.

# تحلیل و بررسی افغانستان: بررسی آخرین تحولات سیاسی، امنیتی، فرهنگی و اجتماعی افغانستان

## Sitemaps
[XML Sitemap](https://afgreview.com/sitemap_index.xml): Includes all crawlable and indexable pages.

## نوشته‌ها
- [حمله هوایی پاکستان به کابل: اشتباه راهبردی و ۶ پیامد سنگین](https://afgreview.com/%d8%a8%d8%b1%da%af%d8%b2%db%8c%d8%af%d9%87/%d8%ad%d9%85%d9%84%d9%87-%d9%87%d9%88%d8%a7%db%8c%db%8c-%d9%be%d8%a7%da%a9%d8%b3%d8%aa%d8%a7%d9%86/): پنجشنبه شب 17 مهر/میزان دو انفجار مهیب در شهر کابل رخ داد که خبرهای متعاقب آن مشخص ساخت ارتش پاکستان با هدف ترور نور ولی محسود رهبر تحریک طالبان پاکستان مراکزی در شهر کابل را هدف حمله هوایی قرار داده است. منابع نزدیک به ارتش پاکستان اعلام کردند ضربه دوگانه بر روی هدفی با ارزشِ شماره یک اجرا شد که منظور همان نور ولی محسود است.
- [الگوی نفوذ ترکیه در افغانستان؛ از حضور نظامی تا قدرت نرم](https://afgreview.com/%d8%b3%db%8c%d8%a7%d8%b3%db%8c/%d8%aa%d8%b1%da%a9%db%8c%d9%87-%d8%af%d8%b1-%d8%a7%d9%81%d8%ba%d8%a7%d9%86%d8%b3%d8%aa%d8%a7%d9%86/): روابط ترکیه و افغانستان، ریشه در مناسبات سیاسی اوایل قرن بیستم دارد. افغانستان و ترکیه در سال ۱۹۲۱ پیمان دوستی و اتحاد امضا نموده و در دوره امان‌الله خان، همکاری‌های آموزشی، نظامی، پزشکی و اداری میان آنها گسترش یافت؛ به‌گونه‌ای که بین سال‌های ۱۹۳۲ تا ۱۹۶۰، متخصصان حوزه‌های مختلف از ترکیه در افغانستان حضور یافتند. این همکاری‌ها تا زمان اشغال افغانستان توسط شوروی در سال ۱۹۷۹ ادامه یافت. در دوره جنگ سرد و اشغال شوروی، حضور فعال ترکیه عملاً محدود شد، اما پس از آن حتی در سال‌های جنگ داخلی افغانستان و ظهور طالبان، آنکارا کانال دیپلماتیک محدودی با کابل حفظ نمود که پس از ۲۰۰۱ زمینه‌ساز بازگشت ترکیه شد. این پیشینه، زمینه شکل‌گیری تصویری از ترکیه به‌عنوان یکی از شرکای تاریخی افغانستان را فراهم و بر تداوم روابط دو کشور در دوره‌های بعد نیز اثر گذاشت.
- [سفر مقامات امنیتی ترکیه و قطر به کابل؛ اهداف این سفرها چیست؟](https://afgreview.com/%d8%a7%d9%85%d9%86%db%8c%d8%aa%db%8c/%d8%b3%d9%81%d8%b1-%d9%85%d9%82%d8%a7%d9%85%d8%a7%d8%aa-%d8%a7%d9%85%d9%86%db%8c%d8%aa%db%8c-%d8%aa%d8%b1%da%a9%db%8c%d9%87-%d9%88-%d9%82%d8%b7%d8%b1-%d8%a8%d9%87-%da%a9%d8%a7%d8%a8%d9%84/): روز چهارشنبه 25 شهریور/سنبله، خبر سفر مقامات امنیتی ترکیه و قطر به کابل در سرخط خبرها قرار گرفت؛ ابراهیم کالین، رئیس سازمان اطلاعات ملی ترکیه (MİT)، و حمد بن خمیس الکبیسی، معاون شورای امنیت ملی قطر، در سفرهایی جداگانه به کابل، با مقام‌های ارشد حکومت طالبان دیدار کردند. سفر این دو مقام امنیتی ترکیه و قطر به کابل در شرایطی انجام شد که محیط امنیتی پیرامون افغانستان و منطقه، هم‌زمان شاهد چند بحران مهم است.
- [واکاوی اختلافات میان رهبران تاجیک مخالف طالبان](https://afgreview.com/%d8%b3%db%8c%d8%a7%d8%b3%db%8c/%d8%b1%d9%87%d8%a8%d8%b1%d8%a7%d9%86-%d8%aa%d8%a7%d8%ac%db%8c%da%a9-%d9%85%d8%ae%d8%a7%d9%84%d9%81-%d8%b7%d8%a7%d9%84%d8%a8%d8%a7%d9%86/): رهبران تاجیک مخالف طالبان بار دیگر در یک نشست مشترک، تصویری از شکاف‌هایی ارائه کردند که سال‌هاست مانع شکل‌گیری یک جبهه واحد در برابر طالبان شده است. در نشست آنلاین روز یکشنبه به مناسبت هفته شهید، سخنان رهبران سیاسی و نظامی مخالف طالبان نشان داد که اختلاف تنها بر سر شیوه مبارزه با طالبان نیست بلکه درباره جنگ، مذاکره، آینده سیاسی افغانستان و حتی چگونگی سازمان‌دهی مخالفان نیز دیدگاه‌های متفاوتی وجود دارد. این پرسش بیش از گذشته مطرح است که چرا رهبران تاجیک مخالف طالبان، با وجود داشتن دشمن مشترک، هنوز نتوانسته‌اند زیر یک چتر سیاسی و نظامی واحد قرار بگیرند؟
- [ارزیابی سیاست فشار بر طالبان پس از پنج سال](https://afgreview.com/%d8%b3%db%8c%d8%a7%d8%b3%db%8c/%d8%b3%db%8c%d8%a7%d8%b3%d8%aa-%d9%81%d8%b4%d8%a7%d8%b1-%d8%a8%d8%b1-%d8%b7%d8%a7%d9%84%d8%a8%d8%a7%d9%86/): سیاست فشار بر طالبان از سوی جامعه جهانی در پنج سال گذشته بر این فرض استوار بوده است که افزایش هزینه‌های اقتصادی و سیاسی، رفتار حاکمیت را تغییر خواهد داد. این منطق در تئوری قابل دفاع است، اما زمانی کارآمد می‌شود که میان هزینه تحمیل‌شده و بازیگر هدف رابطه‌ای مستقیم برقرار باشد. در افغانستان، این رابطه بسیار ضعیف است.
- [اخراج دانشجویان پزشکی افغان از پاکستان؛ ملاله یوسفزی کجاست؟](https://afgreview.com/%d8%a7%d8%ac%d8%aa%d9%85%d8%a7%d8%b9%db%8c/%d9%85%d9%84%d8%a7%d9%84%d9%87-%db%8c%d9%88%d8%b3%d9%81%d8%b2%db%8c/): این تصمیم حکومت پاکستان، واکنش‌های زیادی از داخل و خارجی پاکستان داشته است اما در میان این واکنش‌های گسترده، یک غیبت بیش از همه جلب توجه می‌کند؛ ملاله یوسفزی کجاست؟ چرا سکوت اختیار کرده است؟
- [شرکت دلتا و ژئواکونومی جدید افغانستان](https://afgreview.com/%d8%a7%d9%82%d8%aa%d8%b5%d8%a7%d8%af%db%8c/%d8%b4%d8%b1%da%a9%d8%aa-%d8%af%d9%84%d8%aa%d8%a7/): قرارداد جدید شرکت دلتا اینترنشنال در افغانستان در نگاه نخست یک قرارداد اکتشاف و استخراج نفت و گاز به نظر می‌رسد؛ قراردادی به ارزش اولیه ۲۰۰ میلیون دلار که برای ۲۵ سال امضا شده و حوزه نفتی کشک ـ تیرپل در ولایت‌های هرات و بادغیس را دربر می‌گیرد. اما اگر مجموعه توافق‌ها و برنامه‌هایی را که همزمان با این قرارداد مطرح شده‌اند کنار یکدیگر قرار گیرند، تصویر بسیار بزرگ‌تری از این سرمایه‌گذاری شکل می‌گیرد.
- [موسیقی محلی افغانستان؛ از هویت قومی تا فرهنگ ملی](https://afgreview.com/%d9%81%d8%b1%d9%87%d9%86%da%af%db%8c/%d9%85%d9%88%d8%b3%db%8c%d9%82%db%8c-%d9%85%d8%ad%d9%84%db%8c-%d8%a7%d9%81%d8%ba%d8%a7%d9%86%d8%b3%d8%aa%d8%a7%d9%86/): موسیقی محلی افغانستان یکی از عرصه‌های مهم شکل‌گیری و بازتولید هویت‌های فرهنگی و قومی در این کشور است. هویت قومی را می‌توان نوعی احساس تعلق جمعی دانست که بر پایه مجموعه‌ای از عناصر فرهنگی، تاریخی و اجتماعی شکل می‌گیرد. زبان، آداب و رسوم، آیین‌ها، حافظه تاریخی، ارزش‌ها، نمادهای فرهنگی و شیوه‌های مشترک زندگی از مهم‌ترین مؤلفه‌هایی هستند که به افراد امکان می‌دهند خود را به یک اجتماع فرهنگی مشخص نسبت دهند. با این حال، هویت قومی امری ثابت و ازپیش‌داده‌شده نیست، بلکه در فرآیند تعاملات اجتماعی و در ارتباط با دیگر گروه‌ها به‌طور مداوم ساخته، بازتولید و بازتعریف می‌شود.
- [چرا طالبان به نشست شانگهای 2026 دعوت نشد؟](https://afgreview.com/%d8%b3%db%8c%d8%a7%d8%b3%db%8c/%d8%b7%d8%a7%d9%84%d8%a8%d8%a7%d9%86-%d9%88-%d8%b4%d8%a7%d9%86%da%af%d9%87%d8%a7%db%8c-2026/): در چنین شرایطی، نشست شانگهای 2026 در بیشکک قرقیزستان می‌توانست یکی از مهم‌ترین آزمون‌های این روند باشد. افغانستان اگرچه عضو دائم سازمان همکاری شانگهای نیست، اما از سال‌های نخست فعالیت این سازمان در نشست‌های آن حضور داشته و در سال ۲۰۱۲ نیز جایگاه ناظر به افغانستان اختصاص یافت. بر همین اساس، انتظار می‌رفت با افزایش تعامل کشورهای منطقه با حکومت طالبان، نماینده این حکومت نیز در اجلاس شانگهای 2026 حضور داشته باشد.
- [چرایی حذف رشته‌های حقوق و علوم سیاسی توسط طالبان](https://afgreview.com/%d8%a7%d8%ac%d8%aa%d9%85%d8%a7%d8%b9%db%8c/%d8%ad%d8%b0%d9%81-%d8%b1%d8%b4%d8%aa%d9%87%d9%87%d8%a7%db%8c-%d8%ad%d9%82%d9%88%d9%82-%d9%88-%d8%b9%d9%84%d9%88%d9%85-%d8%b3%db%8c%d8%a7%d8%b3%db%8c/): تصمیم طالبان برای حذف رشته‌های حقوق و علوم سیاسی از دانشگاه‌های افغانستان، در ظاهر یک تصمیم آموزشی است؛ اما پشت آن پرسش مهم‌تری وجود دارد: چرا حکومت طالبان به حذف رشته‌های دانشگاهی روی آورده است که مستقیماً با قانون، سیاست، حکومت‌داری و ساختار اجتماعی افغانستان ارتباط دارند؟ وزارت تحصیلات عالی طالبان دلیل این تصمیم را کاهش شمار دانشجویان و محدودبودن فرصت‌های شغلی عنوان کرده است. با این حال، این توضیح به‌تنهایی نمی‌تواند ابعاد این تصمیم را روشن کند. حذف رشته‌های حقوق، علوم سیاسی و روابط بین‌الملل را باید در چارچوب گسترده‌تر سیاست طالبان در قبال دانشگاه‌ها، تغییر نصاب تحصیلات عالی و تلاش برای انطباق آموزش دانشگاهی با قرائت مورد نظر این گروه از شریعت بررسی کرد. در این چارچوب، عوامل اقتصادی و بازار کار تنها بخشی از ماجرا هستند و مجموعه‌ای از انگیزه‌های حقوقی، ایدئولوژیک و ساختاری می‌تواند در پس این تصمیم قرار داشته باشد.
- [محمود طرزی و رویای افغانستان نوین](https://afgreview.com/%d9%81%d8%b1%d9%87%d9%86%da%af%db%8c/%d9%85%d8%ad%d9%85%d9%88%d8%af-%d8%b7%d8%b1%d8%b2%db%8c/): محمود طرزی از برجسته‌ترین روشنفکران، روزنامه‌نگاران و سیاستمداران افغانستان در آغاز قرن بیستم بود؛ چهره‌ای که اندیشه‌های تجددخواهانه او در شکل‌گیری افغانستان نوین تأثیری عمیق گذاشت. او در سال‌های تبعید با اندیشه‌های سید جمال‌الدین آشنا شد و بعدها با بهره‌گیری از تجربه‌های خود در قلمرو عثمانی و اروپا، تلاش کرد مفاهیم جدیدی مانند آموزش مدرن، علم، قانون‌گرایی و اصلاحات اجتماعی را وارد فضای فکری افغانستان کند. تأسیس و مدیریت سراج‌الاخبار، ترجمه آثار علمی و ادبی، حمایت از آموزش زنان و فعالیت در عرصه سیاست خارجی، بخش‌هایی از کارنامه محمود طرزی را تشکیل می‌دهد. او در دوره امانی به یکی از چهره‌های مهم سیاسی کشور تبدیل شد و در روند استقلال افغانستان و مذاکرات با بریتانیا نیز نقش داشت. زندگی طرزی از تبعید و آشنایی با جهان جدید آغاز شد و سرانجام به یکی از مهم‌ترین تلاش‌ها برای ساختن افغانستانی مستقل، آگاه و نوگرا انجامید.
- [ممنوعیت آموزش دختران در افغانستان و زوال سرمایه انسانی](https://afgreview.com/%d8%a7%d8%ac%d8%aa%d9%85%d8%a7%d8%b9%db%8c/%d8%a2%d9%85%d9%88%d8%b2%d8%b4-%d8%af%d8%ae%d8%aa%d8%b1%d8%a7%d9%86-%d8%af%d8%b1-%d8%a7%d9%81%d8%ba%d8%a7%d9%86%d8%b3%d8%aa%d8%a7%d9%86/): محدودیت مستمر دسترسی دختران و زنان افغانستان به آموزش رسمی را نمی‌توان صرفاً محدودیتی در نظام آموزشی دانست؛ بلکه این مسئله، یکی از عمیق‌ترین چالش‌های پیش‌روی آموزش دختران در افغانستان در پنج سال اخیر به‌شمار می‌رود. اهمیت این موضوع پس از پنج سال، بیش از آنکه تنها به تعداد سال‌های ازدست‌رفته تحصیل مربوط باشد، به انباشت تدریجی پیامدهای محرومیت آموزشی بازمی‌گردد.
- [سیاست طالبان در حذف جزایر قدرت؛ از مولوی مهدی تا جمعه خان فاتح](https://afgreview.com/%d8%a7%d9%85%d9%86%db%8c%d8%aa%db%8c/%d8%ac%d8%b2%d8%a7%db%8c%d8%b1-%d9%82%d8%af%d8%b1%d8%aa/): پرونده جمعه خان فاتح را نمی‌توان در اختلاف میان یک فرمانده محلی و حکومت طالبان خلاصه کرد. این پرونده در کنار سرگذشت مولوی مهدی فرمانده هزاره تبار طالبان، از نمونه‌هایی است که می‌تواند سیاست طالبان برای حذف جزایر قدرت و جلوگیری از شکل‌گیری مراکز قدرت مستقل در داخل ساختار طالبان را نشان دهد. پس از بازگشت طالبان به قدرت، رهبری طالبان تلاش کرده است کنترل سیاسی، نظامی و اقتصادی را در ساختاری متمرکز حفظ کند و مانع از آن شود که فرماندهان و مقامات محلی با تکیه بر نیرو، جغرافیا یا منابع اقتصادی به قدرتی مستقل یا جزایر قدرت تبدیل شوند. یکی از دلایل مکرر مقامات محلی از سوی رهبر طالبان، همین مسئله است.
- [ترور حسیب قوای مرکز؛ روایت‌ها و فرضیه خیانت](https://afgreview.com/%d8%a7%d9%85%d9%86%db%8c%d8%aa%db%8c/%d8%ad%d8%b3%db%8c%d8%a8-%d9%82%d9%88%d8%a7%db%8c-%d9%85%d8%b1%da%a9%d8%b2/): روز پنجشنبه، المرصاد، رسانه نزدیک به حکومت طالبان، از کشته شدن «حسیب پنجشیری» مشهور به حسیب قوای مرکز خبر داد. وی از فرماندهان سرشناس جبهه مقاومت ملی افغانستان به رهبری احمد مسعود بود. عبدالله خنجانی، مسئول کمیته سیاسی جبهه مقاومت، کشته‌شدن حسیب قوای مرکز را تأیید کرده است.
- [تحلیل آماری سیاست خارجی طالبان در پنج سال گذشته](https://afgreview.com/%d8%b3%db%8c%d8%a7%d8%b3%db%8c/%d8%b3%db%8c%d8%a7%d8%b3%d8%aa-%d8%ae%d8%a7%d8%b1%d8%ac%db%8c-%d8%b7%d8%a7%d9%84%d8%a8%d8%a7%d9%86/): پنج سال پس از بازگشت طالبان به قدرت، یکی از مهم‌ترین تغییرات در افغانستان، نحوه تعامل کابل با جهان بوده است. آرون زلین، پژوهشگر ارشد مؤسسه واشنگتن، در پژوهشی تازه تلاش کرده این تحول را با بررسی داده‌های مربوط به تعاملات دیپلماتیک طالبان اندازه‌گیری کند. این کار از آن جهت اهمیت دارد که تصویری آماری از مسیر سیاست خارجی طالبان ارائه می‌دهد؛ مسیری که در سال‌های گذشته بیشتر از طریق اخبار دیدار مقام‌ها، سفرهای دیپلماتیک و مواضع سیاسی دیده می‌شد.
- [آب افغانستان؛ چالش حکمرانی، امنیت غذایی و انرژی](https://afgreview.com/%d8%a7%d9%82%d8%aa%d8%b5%d8%a7%d8%af%db%8c/%d8%a2%d8%a8-%d8%a7%d9%81%d8%ba%d8%a7%d9%86%d8%b3%d8%aa%d8%a7%d9%86-%da%86%d8%a7%d9%84%d8%b4-%d8%ad%da%a9%d9%85%d8%b1%d8%a7%d9%86%db%8c/): آب افغانستان از مؤلفه‌های اساسی امنیت غذایی، انرژی و توسعه اقتصادی این کشور به شمار می‌رود. منابع آب افغانستان شامل ظرفیت‌های قابل‌توجه آب‌های سطحی و زیرزمینی است و سرچشمه بسیاری از رودخانه‌های مهم منطقه در ارتفاعات آن قرار دارد؛ با این حال، این ظرفیت آبی افغانستان به‌دلیل محدودیت در ذخیره‌سازی، زیرساخت‌های ناکافی، ضعف در مدیریت و تخصیص منابع و آسیب‌پذیری در برابر خشکسالی و تغییرات اقلیمی، هنوز به‌طور کامل به خدمات قابل اتکا برای توسعه تبدیل نشده است. از این منظر، مسئله آب افغانستان تنها میزان منابع نیست، بلکه توانایی کشور در مدیریت بهینه، تخصیص و بهره‌برداری پایدار از آن نیز اهمیت دارد.
- [سفر به افغانستان؛ چه چیزی گردشگران خارجی را جذب می‌کند؟](https://afgreview.com/%d8%a7%d8%ac%d8%aa%d9%85%d8%a7%d8%b9%db%8c/%d8%b3%d9%81%d8%b1-%d8%a8%d9%87-%d8%a7%d9%81%d8%ba%d8%a7%d9%86%d8%b3%d8%aa%d8%a7%d9%86/): در سال‌های پس از بازگشت طالبان به قدرت، سفر به افغانستان برای گروهی از گردشگران خارجی بار دیگر به گزینه‌ای ممکن تبدیل شده است. آمار از رشد سالانه این سفرها حکایت دارند و روند رشد آن به گونه‌ای است که نمی‌توان از کنار آن گذشت. با وجود این که تصویر بین‌المللی افغانستان تا حد زیادی با جنگ، بحران و ناامنی گره خورده است، این پرسش مطرح است که چه چیزی توریست‌های خارجی را به این کشور می‌کشاند؟
- [آینده افغانستان تحت حاکمیت طالبان؛ سه سناریوی پیش‌رو](https://afgreview.com/%d8%b3%db%8c%d8%a7%d8%b3%db%8c/%d8%a2%db%8c%d9%86%d8%af%d9%87-%d8%a7%d9%81%d8%ba%d8%a7%d9%86%d8%b3%d8%aa%d8%a7%d9%86/): پرسش مهم اکنون این است که آینده افغانستان به کدام سو خواهد رفت؟ آیا تثبیت سیاسی طالبان به ادغام بیشتر افغانستان در منطقه و توسعه اقتصادی منجر می‌شود یا افغانستان در وضعیت ثبات سیاسی اما توسعه محدود باقی خواهد ماند؟
- [عملکرد طالبان پس از پنج سال؛ از تثبیت قدرت تا آزمون توسعه](https://afgreview.com/%d8%a7%d9%85%d9%86%db%8c%d8%aa%db%8c/%d8%b9%d9%85%d9%84%da%a9%d8%b1%d8%af-%d8%b7%d8%a7%d9%84%d8%a8%d8%a7%d9%86-%d9%be%d8%b3-%d8%a7%d8%b2-%d9%be%d9%86%d8%ac-%d8%b3%d8%a7%d9%84/): پنج سال پس از سقوط نظام جمهوری در افغانستان، ارزیابی عملکرد طالبان در چارچوب مناقشه سیاسی درباره مشروعیت این گروه یا مقایسه آن با معیارهای سیاسی غرب یک ارزیابی ناقص است. برای فهم تحولات افغانستان، لازم است میان دو پرسش تمایز قائل شد: نخست، حکومت طالبان تا چه اندازه توانسته است نظم سیاسی و اداری مورد نظر خود را تثبیت کند و دوم، این نظم جدید تا چه اندازه توانسته است به امنیت، رشد اقتصادی، توسعه زیرساختی و بهبود شرایط زندگی مردم افغانستان منجر شود.
- [چرا جمهوریت در افغانستان سقوط کرد؟ پنج بحران تعیین‌کننده](https://afgreview.com/%d8%b3%db%8c%d8%a7%d8%b3%db%8c/%d8%b9%d9%84%d8%aa-%d8%b3%d9%82%d9%88%d8%b7-%d8%a7%d9%81%d8%ba%d8%a7%d9%86%d8%b3%d8%aa%d8%a7%d9%86/): پنج سال از سقوط کابل می‌گذرد، اما این پرسش همچنان از سوی کارشناسان مطرح است که چرا نظام جمهوریت در افغانستان سقوط کرد؟ آیا خروج نیروهای آمریکایی علت اصلی بود؟ آیا توافق دوحه راه را برای بازگشت طالبان هموار کرد؟ یا ریشه‌های فروپاشی را باید در درون ساختار دولت افغانستان جست‌وجو کرد؟
- [آیین‌های عاشورایی و سرمایه اجتماعی شیعیان افغانستان](https://afgreview.com/%d8%a7%d8%ac%d8%aa%d9%85%d8%a7%d8%b9%db%8c/%d8%a2%db%8c%db%8c%d9%86%d9%87%d8%a7%db%8c-%d8%b9%d8%a7%d8%b4%d9%88%d8%b1%d8%a7%db%8c%db%8c-%d8%b4%db%8c%d8%b9%db%8c%d8%a7%d9%86-%d8%a7%d9%81%d8%ba%d8%a7%d9%86%d8%b3%d8%aa%d8%a7%d9%86/): آیین‌های عاشورایی در افغانستان، به‌ویژه در میان شیعیان افغانستان، از مهم‌ترین جلوه‌های حیات دینی، اجتماعی و فرهنگی به شمار می‌رود. این آیین‌ها تنها به برگزاری مراسم سوگواری برای واقعه کربلا محدود نیست، بلکه در گذر زمان به بستری برای شکل‌گیری روابط اجتماعی، انتقال ارزش‌ها، تداوم هویت فرهنگی و سنت‌های مشترک تبدیل شده‌ است. از این‌رو، عاشورا را می‌توان یکی از مهم‌ترین سازوکارهای اجتماعی - فرهنگی جامعه شیعه دانست که افزون بر کارکردهای مذهبی، در سازمان‌دهی زندگی جمعی و تقویت پیوندهای اجتماعی نیز نقش‌آفرینی می‌کند.
- [اینفوگرافی ناامنی بدخشان](https://afgreview.com/%d8%b3%db%8c%d8%a7%d8%b3%db%8c/%d8%a7%db%8c%d9%86%d9%81%d9%88%da%af%d8%b1%d8%a7%d9%81%db%8c-%d9%86%d8%a7%d8%a7%d9%85%d9%86%db%8c-%d8%a8%d8%af%d8%ae%d8%b4%d8%a7%d9%86/): اینفوگرافی ناامنی بدخشان، تصویری فشرده از مهم‌ترین متغیرهایی را ارائه می‌دهد که طی هفته‌های اخیر این ولایت را به یکی از پیچیده‌ترین عرصه‌های امنیتی افغانستان تبدیل کرده‌اند. اگرچه درگیری‌های مسلحانه در نقاط مختلف افغانستان جریان دارد، اما بدخشان به دلیل موقعیت جغرافیایی، مجاورت با کریدورهای ترانزیتی، معادن طلا، ساختار اجتماعی و تحولات منطقه‌ای، جایگاهی متفاوت در معادلات امنیتی افغانستان پیدا کرده است.
- [حمله داعش در بدخشان و نشانه‌های یک بازگشت تدریجی](https://afgreview.com/%d8%a7%d9%85%d9%86%db%8c%d8%aa%db%8c/%d8%ad%d9%85%d9%84%d9%87-%d8%af%d8%a7%d8%b9%d8%b4-%d8%af%d8%b1-%d8%a8%d8%af%d8%ae%d8%b4%d8%a7%d9%86/): شش ماه پس از سکوت عملیاتی داعش خراسان در افغانستان، حمله داعش در بدخشان به یکی از مهم‌ترین موضوعات امنیتی مرتبط با این گروه در افغانستان تبدیل شده است. داعش خراسان با پذیرش مسئولیت ترور رئیس اطلاعات و فرهنگ طالبان در ولایت بدخشان، نخستین حمله خود پس از یک وقفه شش‌ماهه را ثبت کرد؛ حمله‌ای که هم‌زمان با افزایش درگیری گروه‌های مخالف طالبان در ولسوالی‌های مختلف این ولایت رخ داد. این هم‌زمانی، پرسشی مهم را مطرح می‌کند: آیا داعش خراسان در حال بهره‌برداری از فضای امنیتی جدید بدخشان است؟
- [راهبرد جدید پاکستان علیه طالبان؛ چرا بدخشان به میدان جنگ تبدیل شد؟](https://afgreview.com/%d8%a7%d9%85%d9%86%db%8c%d8%aa%db%8c/%d8%b1%d8%a7%d9%87%d8%a8%d8%b1%d8%af-%d9%be%d8%a7%da%a9%d8%b3%d8%aa%d8%a7%d9%86-%d8%b9%d9%84%db%8c%d9%87-%d8%b7%d8%a7%d9%84%d8%a8%d8%a7%d9%86/): رخداد سقوط موقت ولسوالی یفتل در بدخشان و چند روز بعد، ورود مهاجمان از مسیر چترال پاکستان و وقوع درگیری در ولسوالی زیباک، صرفاً مجموعه‌ای از عملیات‌های نظامی پراکنده نیست؛ بلکه نشانه‌ای از راهبرد پاکستان علیه طالبان و تلاشی برای بازتعریف موازنه قدرت در افغانستان است. این تحولات را می‌توان حلقه‌ای از زنجیره دیرپای مداخلات اسلام‌آباد در افغانستان دانست؛ الگویی که بر یک اصل ثابت استوار بوده است: هرگاه حکومت مستقر در کابل از خط‌مشی مطلوب راولپندی فاصله گرفته، ابزار مخالفان مسلح برای اعمال فشار، وادارسازی یا حتی تضعیف آن فعال شده است. این الگو از دوران جمهوری محمد داوودخان تا حکومت کمونیستی، دولت مجاهدین، نظام جمهوری و اکنون در قبال طالبان، با اشکال متفاوت تکرار شده است. این یادداشت با تمرکز بر چرایی انتخاب بدخشان، نقش قومیت‌ها، اهداف امنیتی و اقتصادی و مصونیت تاریخی پاکستان در برابر واکنش‌های بین‌المللی، ابعاد این راهبرد را بررسی می‌کند.
- [تحلیل پیام امرالله صالح؛ جنگ روانی مخالفان طالبان یا واقعیت؟](https://afgreview.com/%d8%b3%db%8c%d8%a7%d8%b3%db%8c/%d8%aa%d8%ad%d9%84%db%8c%d9%84-%d9%be%db%8c%d8%a7%d9%85-%d8%a7%d9%85%d8%b1%d8%a7%d9%84%d9%84%d9%87-%d8%b5%d8%a7%d9%84%d8%ad/): در حالی که در هفته‌های اخیر گزارش‌هایی از آغاز درگیری‌های مسلحانه مخالفان طالبان در ولایت بدخشان منتشر شده، انتشار پیام امرالله صالح، معاون پیشین ریاست جمهوری افغانستان و یکی از شاخص‌ترین چهره‌های مخالف طالبان که در شبکه ایکس منتشر شده، تنها یک بیانیه سیاسی معمولی نیست. این پیام امرالله صالح را باید در چارچوب عملیات روانی، جنگ روایت‌ها و تلاش برای ترسیم چشم‌انداز آینده تحلیل کرد. صالح در این پیام تلاش می‌کند نه صرفاً درباره وضعیت امروز افغانستان، بلکه درباره آینده‌ای سخن بگوید که در آن سقوط طالبان قطعی، حذف این گروه اجتناب‌ناپذیر و پیروزی مخالفان حتمی معرفی می‌شود.
- [روابط طالبان و ازبکستان؛ چرا ژئواکونومی بر سیاست غلبه کرد؟](https://afgreview.com/%d8%a7%d9%82%d8%aa%d8%b5%d8%a7%d8%af%db%8c/%d8%b1%d9%88%d8%a7%d8%a8%d8%b7-%d8%b7%d8%a7%d9%84%d8%a8%d8%a7%d9%86-%d9%88-%d8%a7%d8%b2%d8%a8%da%a9%d8%b3%d8%aa%d8%a7%d9%86/): روابط طالبان و ازبکستان در پنج سال گذشته یکی از متفاوت‌ترین الگوهای تعامل میان حکومت سرپرست افغانستان و همسایگانش را رقم زده است. در حالی که بسیاری از ناظران انتظار داشتند پس از بازگشت طالبان به قدرت، ملاحظات امنیتی و اختلافات سیاسی بر مناسبات دو طرف سایه بیندازد، روند تحولات مسیر دیگری را نشان می‌دهد. از سال 1400 تا پایان چهار ماه نخست سال 1405، تعاملات رسمی کابل و تاشکند به‌تدریج از تماس‌های سیاسی اولیه به همکاری‌های اقتصادی، ترانزیتی و زیرساختی گسترش یافته است. تجارت، انرژی، راه‌آهن ترانس ‌افغان و اتصال آسیای مرکزی به جنوب آسیا به محور اصلی مذاکرات تبدیل شده‌اند؛ در حالی که حتی موضوع حساسی مانند کانال قوش‌تپه نیز نتوانسته این روند را متوقف کند. این یادداشت با بررسی روند پنج‌ساله روابط، تلاش می‌کند نشان دهد چرا ژئواکونومی به موتور محرک روابط طالبان و ازبکستان تبدیل شده و این الگو چه دلالت‌هایی برای آینده منطقه دارد.
- [بحران آب و مهاجرت داخلی؛ تهدید امنیت انسانی در افغانستان](https://afgreview.com/%d8%a7%d8%ac%d8%aa%d9%85%d8%a7%d8%b9%db%8c/%d8%a8%d8%ad%d8%b1%d8%a7%d9%86-%d8%a2%d8%a8-%d8%a7%d9%81%d8%ba%d8%a7%d9%86%d8%b3%d8%aa%d8%a7%d9%86/): تغییرات اقلیمی و بحران آب در دهه‌های اخیر به مهم‌ترین چالش‌های جهانی تبدیل شده است؛ چالشی که پیامدهای آن تنها به حوزه محیط زیست محدود نمی‌شود، بلکه ابعاد اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و انسانی را نیز در بر می‌گیرد. افزایش دمای زمین، تغییر الگوهای بارش، گسترش خشکسالی‌ها، وقوع سیلاب‌های شدید و کاهش منابع آب شیرین، بسیاری از جوامع انسانی را با تهدیدهای جدیدی مواجه ساخته است. اگرچه آثار این پدیده در سراسر جهان مشاهده می‌شود، اما کشورهای در حال توسعه و دارای ظرفیت‌های محدود اقتصادی و نهادی بیش از سایر کشورها در معرض آسیب قرار دارند. افغانستان یکی از نمونه‌های بارز این وضعیت است؛ کشوری که با وجود سهم اندک در تولید گازهای گلخانه‌ای، در شمار آسیب‌پذیرترین کشورهای جهان در برابر تغییرات اقلیمی قرار گرفته است.
- [فینال جام جهانی ۲۰۲۶: تقابل سیاسی اسپانیا و آرژانتین](https://afgreview.com/%d8%b3%db%8c%d8%a7%d8%b3%db%8c/%d9%81%db%8c%d9%86%d8%a7%d9%84-%d8%ac%d8%a7%d9%85-%d8%ac%d9%87%d8%a7%d9%86%db%8c-%db%b2%db%b0%db%b2%db%b6/): شب گذشته، یکی از سیاسی‌ترین فینال‌های تاریخ جام جهانی فوتبال برگزار شد. فینال جام جهانی ۲۰۲۶ تنها رویارویی دو تیم ملی اسپانیا و آرژانتین نبود؛ بلکه نماد تقابل دو تفکر متضاد در سطح جهانی بود: تفکر حمایت از مظلوم در برابر تفکر حمایت از ظالم. پیروزی مقتدرانه تیم اسپانیا شعله امید را یک بار دیگر در دل حامیان فلسطین روشن کرد. این بازی فراتر از مستطیل سبز، به عرصه‌ای برای یارکشی‌های سیاسی و دیپلماتیک تبدیل شده بود که نتیجه آن، فراتر از یک جام، به پیروزی یک گفتمان در برابر گفتمان دیگر تعبیر می‌شد. وقتی سوت پایان بازی به صدا درآمد، نه تنها قهرمانی اسپانیا جشن گرفته شد، بلکه پیام واضحی به جهان مخابره گردید که حمایت از عدالت و مظلومیت همچنان در قلب میلیون‌ها انسان در سراسر جهان جای دارد و صدای عدالت‌خواهی خاموش نخواهد شد.
- [سیاست زبانی طالبان؛ از حذف واژگان خارجی تا چالش‌های هویتی](https://afgreview.com/%d9%81%d8%b1%d9%87%d9%86%da%af%db%8c/%d8%b3%db%8c%d8%a7%d8%b3%d8%aa-%d8%b2%d8%a8%d8%a7%d9%86%db%8c-%d8%b7%d8%a7%d9%84%d8%a8%d8%a7%d9%86/): تصمیم تازه طالبان برای حذف واژگان خارجی از مکاتبات و اسناد رسمی، بار دیگر بحث سیاست زبانی طالبان را به یکی از مهم‌ترین موضوعات حوزه فرهنگ، هویت و حکمرانی در افغانستان تبدیل کرده است. این دستور که بر جایگزینی واژگان بیگانه با معادل‌های پشتو و دری تأکید دارد، در نگاه نخست می‌تواند گامی در راستای تقویت زبان‌های ملی و کاهش وابستگی به اصطلاحات خارجی تلقی شود. با این حال، این اقدام تنها یک پروژه واژه‌گزینی نیست؛ بلکه ابعاد علمی، اجتماعی، فرهنگی و سیاسی گسترده‌ای دارد که ارزیابی آن را پیچیده می‌کند. موفقیت یا ناکامی این سیاست، نه صرفاا به صدور بخشنامه، بلکه به وجود زیرساخت‌های علمی، پذیرش اجتماعی و اعتماد عمومی وابسته است. از همین رو، بررسی سیاست زبانی طالبان و پروژه حذف واژگان خارجی نیازمند نگاهی چندبعدی است؛ نگاهی که هم ظرفیت‌های بومی‌سازی زبان را ببیند و هم مخاطرات هویتی و سیاسی چنین تصمیمی را مورد توجه قرار دهد.
- [کریدور واخان؛ تقاطع منافع قدرت‌های منطقه‌ای](https://afgreview.com/%d8%b3%db%8c%d8%a7%d8%b3%db%8c/%da%a9%d8%b1%db%8c%d8%af%d9%88%d8%b1-%d9%88%d8%a7%d8%ae%d8%a7%d9%86/): در دل رشته‌کوه‌های پامیر، جایی که مرزهای چهار کشور افغانستان، چین، تاجیکستان و پاکستان در هم گره خورده است، نوار باریکی به نام کریدور واخان قرار دارد. این دالان طبیعی که در شمال‌شرقی‌ترین نقطه‌ی افغانستان واقع شده، تنها راه اتصال مستقیم افغانستان به چین و یکی از حساس‌ترین گره‌های ژئوپلیتیکی جهان امروز است. در سال‌های اخیر، به‌ویژه پس از خروج نیروهای آمریکایی از افغانستان و روی کار آمدن طالبان، کریدور واخان به کانون توجه قدرت‌های منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای تبدیل شده است. این نوشتار به بررسی جایگاه دهلیز واخان در محاسبات راهبردی کشورهای منطقه می‌پردازد و شکاف عمیق میان نگاه افغانستان و چین به این دالان راهبردی را به همراه دیدگاه کشورهای پاکستان، ایران و آسیای مرکزی به تفصیل مورد واکاوی قرار می‌دهد.
- [جبهه‌های مخالف طالبان؛ چرا گروه‌های جدید در افغانستان فعال شدند؟](https://afgreview.com/%d8%a7%d9%85%d9%86%db%8c%d8%aa%db%8c/%d8%ac%d8%a8%d9%87%d9%87%d9%87%d8%a7%db%8c-%d9%85%d8%ae%d8%a7%d9%84%d9%81-%d8%b7%d8%a7%d9%84%d8%a8%d8%a7%d9%86/): آیا افغانستان در آستانه ورود به مرحله‌ای تازه از تقابل‌های مسلحانه قرار گرفته است یا آنچه امروز از فعالیت جبهه‌های مخالف طالبان گزارش می‌شود، بخشی از یک آرایش امنیتی جدید در سطح منطقه است؟ طی ماه‌های اخیر، اعلام انجام حملات از سوی چند جبهه کمتر شناخته‌شده، بار دیگر نگاه تحلیلگران امنیتی را متوجه تحولات افغانستان کرده است. همزمانی اعلام موجودیت این گروه‌ها، گستردگی جغرافیایی عملیات ادعایی آنان و تفاوت الگوی فعالیتشان با تجربه تاریخی گروه‌های مسلح افغانستان، پرسش‌های مهمی را درباره منشأ، ظرفیت سازمانی و اهداف واقعی این جبهه‌ها ایجاد کرده است.
- [بازخوانی میراث فکری رهبر فقید ایران برای افغانستان](https://afgreview.com/%d8%a7%d8%ac%d8%aa%d9%85%d8%a7%d8%b9%db%8c/%d9%85%db%8c%d8%b1%d8%a7%d8%ab-%d9%81%da%a9%d8%b1%db%8c-%d8%b1%d9%87%d8%a8%d8%b1-%d9%81%d9%82%db%8c%d8%af-%d8%a7%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%86/): مراسم تشییع پیکر رهبر شهید ایران آیت‌الله سید علی خامنه‌ای (ره)، به صحنه‌ای برای نمایش باورهای یک ملت تبدیل ‌شد. حضور میلیونی مردم در آیین تشییع شهید آیت‌الله خامنه‌ای (ره)، فارغ از انسجام اجتماعی و همدلی، بر استمرار یک گفتمان تاکید داشت؛ شعارهای «مرگ بر آمریکا» و «مرگ بر اسرائیل»، در کنار پرچم‌های سرخ که در فرهنگ اسلامی نماد شهادت، مقاومت و مطالبه انتقام تلقی می‌شوند، نشان ‌داد که بخش بزرگی از شرکت‌کنندگان، این مراسم را فقط یک سوگواری نمی‌دانند، بلکه آن را تجدید بیعت با آرمان‌هایی می‌بینند که طی دهه‌های گذشته در سیاست داخلی و خارجی جمهوری اسلامی نقش محوری یافته است. برای مخاطب افغانستانی اما شاید مهم‌تر از ابعاد این مراسم، این پرسش مطرح باشد که میراث فکری رهبر فقید ایران برای افغانستان و مردم این کشور چیست و این میراث فکری، چه تأثیری بر روابط دو ملت داشته و خواهد گذاشت.
- [مراسم وداع با رهبر ایران؛ پیام حضور طالبان و مخالفان برای افغانستان](https://afgreview.com/%d8%b3%db%8c%d8%a7%d8%b3%db%8c/%d8%b7%d8%a7%d9%84%d8%a8%d8%a7%d9%86-%d8%af%d8%b1-%d9%85%d8%b1%d8%a7%d8%b3%d9%85-%d9%88%d8%af%d8%a7%d8%b9-%d8%a8%d8%a7-%d8%b1%d9%87%d8%a8%d8%b1-%d8%a7%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%86/): مراسم وداع با رهبر ایران شهید آیت‌الله سید علی خامنه‌ای، تنها یک آیین سوگواری برای بدرقه شخصیتی نبود که بیش از سه دهه در رأس هرم قدرت جمهوری اسلامی قرار داشت؛ بلکه می‌توان گفت، این مراسم ابعاد مختلف سیاست داخلی و خارجی ایران را نشان داد. حضور ده‌ها هیئت رسمی از کشورهای مختلف و در کنار آن، دعوت همزمان از بازیگران گوناگون افغانستان، توجه بسیاری از ناظران را به خود جلب کرد.
- [خطر بازگشت حملات داعش خراسان به افغانستان](https://afgreview.com/%d8%a7%d9%85%d9%86%db%8c%d8%aa%db%8c/%d8%ad%d9%85%d9%84%d8%a7%d8%aa-%d8%af%d8%a7%d8%b9%d8%b4-%d8%ae%d8%b1%d8%a7%d8%b3%d8%a7%d9%86/): در حالی که مرکز ثقل فعالیت‌های داعش از خاورمیانه به آفریقا منتقل شده، شاخه داعش خراسان همچنان یکی از جدی‌ترین تهدیدها برای منطقه‌ای محسوب می‌شود. نشانه‌هایی وجود دارد که شاخه خراسان گروه تروریستی داعش که طی چند سال گذشته در نتیجه اقدامات سرکوب‌گرانه طالبان تضعیف شده است، در حال جابجایی مقرهای خود به ایالت خیبرپختونخوا پاکستان است که می‌تواند مقدمه‌ای برای بازگشت حملات داعش خراسان به افغانستان باشد. تشدید تنش‌های مرزی افغانستان و پاکستان، تمرکز طالبان را از مبارزه با این گروه کاهش داده و پنجره‌ای از فرصت را برای احیای مجدد داعش خراسان گشوده است.
- [کاهش تولید تریاک افغانستان؛ موفقیت داخلی یا آغاز بحران در بازار جهانی؟](https://afgreview.com/%d8%b3%db%8c%d8%a7%d8%b3%db%8c/%da%a9%d8%a7%d9%87%d8%b4-%d8%aa%d9%88%d9%84%db%8c%d8%af-%d8%aa%d8%b1%db%8c%d8%a7%da%a9-%d8%a7%d9%81%d8%ba%d8%a7%d9%86%d8%b3%d8%aa%d8%a7%d9%86/): کاهش تولید تریاک افغانستان به یکی از مهم‌ترین عوامل تغییر بازار جهانی مواد مخدر تبدیل شده است. تازه‌ترین گزارش دفتر مقابله با مواد مخدر و جرائم سازمان ملل متحد (UNODC) نشان می‌دهد که تولید تریاک افغانستان طی سه سال گذشته حدود ۹۵ درصد کاهش یافته؛ اتفاقی که در دهه‌های اخیر سابقه نداشته است. در نگاه نخست، این تحول می‌تواند بزرگ‌ترین موفقیت در مبارزه با تولید مواد مخدر تلقی شود، اما بررسی دقیق‌تر گزارش سازمان ملل تصویری پیچیده‌تر ارائه می‌دهد.
- [جمعه خان فاتح؛ چالش تازه طالبان برای حفظ اقتدار در بدخشان](https://afgreview.com/%d8%a7%d9%85%d9%86%db%8c%d8%aa%db%8c/%d8%ac%d9%85%d8%b9%d9%87-%d8%ae%d8%a7%d9%86-%d9%81%d8%a7%d8%aa%d8%ad/): در کنار دلیل اعتراض جمعه خان فاتح این فرمانده تاجیک‌تبار طالبان دلایلی مانند عدم بازسازی بدخشان ذکر شده اما یکی از مهم‌ترین ابعاد این اختلاف، مسئله کنترل منابع اقتصادی به‌ویژه معادن طلای بدخشان است. این ولایت از غنی‌ترین مناطق معدنی افغانستان به‌شمار می‌رود و کنترل بر معادن آن نه‌تنها درآمد اقتصادی قابل توجهی ایجاد می‌کند بلکه در عمل به افزایش نفوذ سیاسی و امنیتی فرماندهان محلی نیز می‌انجامد.
- [محرم 1405 در افغانستان؛ عزاداری، امنیت و حواشی مهم](https://afgreview.com/%d8%a7%d8%ac%d8%aa%d9%85%d8%a7%d8%b9%db%8c/%d9%85%d8%ad%d8%b1%d9%85-1405-%d8%a7%d9%81%d8%ba%d8%a7%d9%86%d8%b3%d8%aa%d8%a7%d9%86/): با آغاز ماه محرم 1405، فضای شهرهای مختلف افغانستان رنگ و بوی عاشورا به خود گرفته است. از کابل تا هرات، از بلخ تا بامیان و قندهار، شیعیان افغانستان با برگزاری مراسم عزاداری حضرت اباعبدالله الحسین (ع) یاد و خاطره حماسه جاودان کربلا را گرامی می‌دارند. حسینیه‌ها، مساجد و مراکز مذهبی این روزها میزبان هزاران عزاداری هستند که برای تجدید بیعت با آرمان‌های عاشورا و زنده نگه داشتن فرهنگ ایثار و شهادت گرد هم آمده‌اند.
- [حملات پهپادی طالبان در پاکستان؛ گذار به بازدارندگی فرامرزی](https://afgreview.com/%d8%a7%d9%85%d9%86%db%8c%d8%aa%db%8c/%d8%ad%d9%85%d9%84%d8%a7%d8%aa-%d9%be%d9%87%d9%be%d8%a7%d8%af%db%8c-%d8%b7%d8%a7%d9%84%d8%a8%d8%a7%d9%86-%d8%af%d8%b1-%d9%be%d8%a7%da%a9%d8%b3%d8%aa%d8%a7%d9%86/): حملات پهپادی طالبان به مواضع داعش خراسان در خاک پاکستان را باید یکی از مهم‌ترین تحولات امنیتی ماه‌های اخیر در روابط کابل و اسلام‌آباد دانست. در روزهای پایانی خرداد/جواز ۱۴۰۵، وزارت دفاع حکومت طالبان از انجام دست‌کم سه عملیات فرامرزی علیه مقرهای داعش خراسان در ایالت‌های بلوچستان و خیبرپختونخوا خبر داد. بر اساس اعلام طالبان، اهداف مورد حمله در مناطق گلستان قلعه عبدالله، شکرآب جنگل‌گردی در چاغی و همچنین قمبرخیل در اورکزی قرار داشته‌اند؛ مناطقی که از سوی منابع نزدیک به طالبان به‌عنوان مراکز جذب نیرو، آموزش و طراحی عملیات‌های داعش خراسان معرفی شده‌اند.
- [بررسی پیروز جنگ ایران و آمریکا از نگاه اهداف راهبردی](https://afgreview.com/%d8%a7%d9%85%d9%86%db%8c%d8%aa%db%8c/%d9%be%db%8c%d8%b1%d9%88%d8%b2-%d8%ac%d9%86%da%af-%d8%a7%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%86/): با پایان جنگ آمریکا و رژیم اسرائیل علیه ایران و امضای یادداشت تفاهم میان رؤسای جمهور ایران و آمریکا که روز پنجشنبه ۲۸ خرداد ماه به امضا رسید، یکی از مهم‌ترین پرسش‌هایی که در فضای سیاسی و رسانه‌ای مطرح شده این است که پیروز جنگ آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران چه کسی است؟ در بسیاری از جنگ‌ها، هر دو طرف تلاش می‌کنند خود را پیروز جنگ معرفی کرده و با برجسته‌سازی دستاوردهای خود، روایت مطلوبشان را بر افکار عمومی تحمیل کنند. از این رو، تشخیص پیروز جنگ صرفا بر اساس ادعاهای طرف‌های درگیر امکان‌پذیر نیست.
- [دعوت اتحادیه اروپا از هیئت طالبان؛ آغاز چرخش سیاسی بروکسل؟](https://afgreview.com/%d8%b3%db%8c%d8%a7%d8%b3%db%8c/%d8%af%d8%b9%d9%88%d8%aa-%d8%a7%d8%aa%d8%ad%d8%a7%d8%af%db%8c%d9%87-%d8%a7%d8%b1%d9%88%d9%be%d8%a7-%d8%a7%d8%b2-%d9%87%db%8c%d8%a6%d8%aa-%d8%b7%d8%a7%d9%84%d8%a8%d8%a7%d9%86/): دعوت اتحادیه اروپا از هیئت طالبان را می‌توان یکی از مهم‌ترین نشانه‌های تغییر تدریجی رویکرد اروپا نسبت به افغانستان پس از تحولات سال ۲۰۲۱ دانست. اگرچه اتحادیه اروپا همچنان از به رسمیت شناختن حکومت طالبان خودداری می‌کند، اما افزایش تماس‌ها و زمینه‌سازی برای گفت‌وگو با مقامات طالبان، بیانگر آن است که بروکسل در حال بازنگری در سیاست‌های خود در قبال افغانستان است. در این میان، سفر هیئت طالبان به اروپا می‌تواند به نقطه آغاز مرحله‌ای جدید از تعاملات میان دو طرف تبدیل شود؛ مرحله‌ای که بیش از هر چیز بر ملاحظات امنیتی، مهاجرتی و ژئوپلیتیکی استوار است.
- [تحلیل جامعه‌شناختی اعتراضات هرات](https://afgreview.com/%d8%a7%d8%ac%d8%aa%d9%85%d8%a7%d8%b9%db%8c/%d8%a7%d8%b9%d8%aa%d8%b1%d8%a7%d8%b6%d8%a7%d8%aa-%d9%87%d8%b1%d8%a7%d8%aa/): اعمال محدودیت‌های جدید و تشدید سازوکارهای اجرایی مرتبط با پوشش زنان که منجر به شکل‌گیری اعتراضات هرات گردیده را نمی‌توان صرفا در چارچوب واکنش‌های مقطعی به یک سیاست خاص تفسیر نمود. هرچند سخت‌گیری‌های جدید در حوزه پوشش و حضور اجتماعی زنان به‌عنوان محرک مستقیم اعتراضات هرات شناخته می‌شود، اما می‌توان از این منظر نیز به موضوع نگریست که این رویدادها بر بستری از نارضایتی‌های انباشته، شکاف‌های هویتی، طرد اجتماعی، محرومیت نسبی و تعارضات ساختاری شکل گرفته‌ است.
- [تحلیل مواضع کشورها در نشست شورای امنیت درباره افغانستان](https://afgreview.com/%d8%b3%db%8c%d8%a7%d8%b3%db%8c/%d9%86%d8%b4%d8%b3%d8%aa-%d8%b4%d9%88%d8%b1%d8%a7%db%8c-%d8%a7%d9%85%d9%86%db%8c%d8%aa-%d8%af%d8%b1%d8%a8%d8%a7%d8%b1%d9%87-%d8%a7%d9%81%d8%ba%d8%a7%d9%86%d8%b3%d8%aa%d8%a7%d9%86/): نشست اخیر شورای امنیت سازمان ملل متحد درباره افغانستان بار دیگر نشان داد که مسئله افغانستان همچنان یکی از مهم‌ترین موضوعات امنیتی و سیاسی در سطح بین‌المللی است. حضور و سخنرانی نمایندگان قدرت‌های بزرگ از جمله آمریکا، روسیه، چین و همچنین کشورهای مهم منطقه‌ای مانند ایران، هند و پاکستان، در کنار ارائه گزارش از سوی هیئت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما)، بیانگر آن است که تحولات افغانستان نه تنها برای مردم این کشور، بلکه برای امنیت منطقه‌ای و بین‌المللی نیز اهمیت ویژه‌ای دارد. با وجود گذشت نزدیک به پنج سال از بازگشت طالبان به قدرت، همچنان هیچ چارچوب مورد توافقی برای تعامل جامعه جهانی با حکومت سرپرست افغانستان شکل نگرفته و همین مسئله باعث شده است نشست‌های شورای امنیت به صحنه‌ای برای بازتاب اختلاف دیدگاه‌های قدرت‌های جهانی و منطقه‌ای تبدیل شود. مطلب زیر بر اساس تحلیل محتوای سخنرانی نمایندگان کشورهای مختلف در نشست شورای امنیت که در 18 خرداد/جوزا برگزار شد، نوشته شده است.
- [آیت الله فیاض؛ مرجعی که علم، تقوا و وحدت را برگزید](https://afgreview.com/%d9%81%d8%b1%d9%87%d9%86%da%af%db%8c/%d8%a2%db%8c%d8%aa-%d8%a7%d9%84%d9%84%d9%87-%d9%81%db%8c%d8%a7%d8%b6/): رحلت آیت الله محمد اسحاق فیاض، یکی از برجسته‌ترین مراجع تقلید شیعه در عصر حاضر، ضایعه‌ای بزرگ برای جهان اسلام، حوزه‌های علمیه و میلیون‌ها مقلد و علاقه‌مند به معارف اهل بیت (ع) به شمار می‌رود. نام آیت الله فیاض که اهل افغانستان بود، طی دهه‌های گذشته با علم، اجتهاد، تقوا و خدمت به مردم گره خورده بود و فقدان ایشان به ویژه برای مردم افغانستان یک ضایعه محسوب می‌شود.
- [روابط روسیه و طالبان و آینده رقابت آمریکا در افغانستان](https://afgreview.com/%d8%b3%db%8c%d8%a7%d8%b3%db%8c/%d8%b1%d9%88%d8%a7%d8%a8%d8%b7-%d8%b1%d9%88%d8%b3%db%8c%d9%87-%d9%88-%d8%b7%d8%a7%d9%84%d8%a8%d8%a7%d9%86/): روابط روسیه و طالبان در سال‌های اخیر از تماس‌های محدود و صرفاً عملگرایانه فراتر رفته است. نزدیکی سیاسی، روابط گرم اقتصادی و مهم‌تر از همه توافق امنیتی جدید روسیه با حکومت طالبان نشان دهنده آن است که روابط روسیه و طالبان به سوی تعامل راهبردی در حرکت است. چنین روندی این پرسش را ایجاد می‌کند که آیا افغانستان به یکی از عرصه‌های نوین رقابت میان آمریکا و روسیه تبدیل خواهد شد؟
- [توافقنامه روسیه-طالبان؛ افغانستان و ادغام در معماری امنیتی منطقه‌ای](https://afgreview.com/%d8%a7%d9%85%d9%86%db%8c%d8%aa%db%8c/%d9%85%d8%b9%d9%85%d8%a7%d8%b1%db%8c-%d8%a7%d9%85%d9%86%db%8c%d8%aa%db%8c-%d9%85%d9%86%d8%b7%d9%82%d9%87/): برای بیش از دو دهه، سیاست امنیتی افغانستان در دوره جمهوریت بر یک اصل استوار بود: امنیت را از واشنگتن وارد کن، نه از همسایگان. پیامد این رویکرد، انزوای منطقه‌ای، گسترش نفوذ گروه‌های فراملی مانند داعش خراسان، و در نهایت فروپاشی شکننده‌ترین ستون امنیتیِ متکی بر حضور نظامی خارجی بود. اما امروز، حکومت طالبان – برخلاف تصور رایج در غرب – در حال طراحی مجدد معماری امنیتی منطقه‌ای است. معماری‌ای که نه با پیمان دوجانبه با یک ابرقدرت فرامنطقه‌ای، بلکه با شبکه‌ای از توافقات استخباراتی، نظامی و عملیاتی با کشورهای همسایه و فراتر از آن (روسیه، چین، ایران، پاکستان و کشورهای آسیای مرکزی) تعریف می‌شود. این تغییر پارادایم، حاصل درس‌گرفتن از اشتباهات نظام جمهوریت است: وابستگی یک‌جانبه به غرب نه تنها داعش  خراسان را مهار نکرد، بلکه افغانستان را به میدان رقابت‌های نیابتی بدل ساخت. طالبان امروز می‌کوشد با پذیرش اصل امنیت جمعی منطقه‌ای، از یک «معضل امنیتی» به «بازیگر هم‌ساز» تبدیل شود. این یادداشت نشانه‌ها، دلایل و ظرفیت‌های این گذار را تحلیل می‌کند.
- [مقایسه نقش ترانزیتی و تجاری ایران و پاکستان در اقتصاد افغانستان](https://afgreview.com/%d8%a8%d8%b1%da%af%d8%b2%db%8c%d8%af%d9%87/%d8%aa%d8%b1%d8%a7%d9%86%d8%b2%db%8c%d8%aa-%d8%a7%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%86-%d9%be%d8%a7%da%a9%d8%b3%d8%aa%d8%a7%d9%86-%d8%a7%d9%81%d8%ba%d8%a7%d9%86%d8%b3%d8%aa%d8%a7%d9%86/): تحولات سال‌های اخیر نشان داده است که اگرچه ایران و پاکستان هر دو از مسیرهای اصلی اتصال افغانستان به تجارت خارجی محسوب می‌شوند، اما کیفیت، پایداری و قابلیت اتکای این دو مسیر برای اقتصاد افغانستان یکسان نیست. تجربه عملی تجارت و ترانزیت افغانستان نشان می‌دهد که ایران در مقایسه با پاکستان از ظرفیت و امیتاز بیشتری برای ایفای نقش یک شریک پایدار ژئواکونومیک برخوردار است. این تفاوت تنها به حجم تجارت محدود نمی‌شود، بلکه به ماهیت زیرساخت‌ها، سطح امنیت مسیرها، کیفیت کالاهای صادراتی و نحوه برخورد سیاسی دو کشور با مسئله تجارت و ترانزیت افغانستان نیز مربوط می‌گردد.
- [تحلیل گفتمان رهبر طالبان در پیام‌های عید فطر و قربان از 1402 تا 1405](https://afgreview.com/%d8%b3%db%8c%d8%a7%d8%b3%db%8c/%d8%aa%d8%ad%d9%84%db%8c%d9%84-%da%af%d9%81%d8%aa%d9%85%d8%a7%d9%86-%d8%b1%d9%87%d8%a8%d8%b1-%d8%b7%d8%a7%d9%84%d8%a8%d8%a7%d9%86/): این نوشتار به بررسی سیر تحول گفتمان رهبر طالبان، هبت‌الله آخندزاده، در هشت پیام مناسبتی عید فطر و عید قربان از سال ۱۴۰۲ تا ۱۴۰۵ هجری شمسی می‌پردازد. این یادداشت در پی داوری درباره صحت یا نادرستی محتوای پیام‌ها نیست، بلکه بر تحلیل مضامین کلیدی و روند تغییرات گفتمانی در متن پیام‌های رسمی تمرکز دارد. اهمیت این بررسی در آن است که پیام‌های عید - که خطاب به مردم، نیروهای خود و جامعه جهانی صادر می‌شوند - آینه تمام‌نمای اولویت‌ها، نگرانی‌ها و جهت‌گیری‌های حاکمیت طالبان در مقاطع حساس زمانی هستند.
- [ترکستان جنوبی؛ میان رؤیای هویتی و واقعیت ژئوپلیتیکی افغانستان](https://afgreview.com/%d8%a7%d8%ac%d8%aa%d9%85%d8%a7%d8%b9%db%8c/%d8%aa%d8%b1%da%a9%d8%b3%d8%aa%d8%a7%d9%86-%d8%ac%d9%86%d9%88%d8%a8%db%8c/): طرح دوباره ایده «ترکستان جنوبی» در فضای سیاسی افغانستان، صرفاً یک منازعه لفظی در شبکه‌های اجتماعی یا واکنشی هیجانی به تحولات جاری نیست؛ بلکه نشانه‌ای از فعال شدن مجدد شکاف‌های قومی، بحران توزیع قدرت و بازتولید گفتمان‌های هویتی در کشوری است که همواره با مسئله دولت ـ ملت مواجه بوده است. اظهارات اخیر نقیب‌الله فایق، والی پیشین فاریاب، درباره تشکیل کشور ترکستان جنوبی و حمایت ضمنی برخی چهره‌های نزدیک به حزب جنبش ملی اسلامی افغانستان، به‌ویژه حلقه وابسته به عبدالرشید دوستم، بار دیگر این مفهوم تاریخی و سیاسی را وارد فضای عمومی کرد.
- [تاتارستان و طالبان؛ کازان محور دیپلماسی روسیه در افغانستان](https://afgreview.com/%d8%b3%db%8c%d8%a7%d8%b3%db%8c/%d8%aa%d8%a7%d8%aa%d8%a7%d8%b1%d8%b3%d8%aa%d8%a7%d9%86-%d8%b7%d8%a7%d9%84%d8%a8%d8%a7%d9%86-%da%a9%d8%a7%d8%b2%d8%a7%d9%86-%d9%81%d8%b1%d9%88%d9%85/): تحولات ژئوپلیتیکی افغانستان پس از بازگشت طالبان به قدرت، تنها معادلات داخلی این کشور را تغییر نداد بلکه مسیرهای جدیدی برای رقابت قدرت‌های منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای ایجاد کرده است. در این میان، روسیه برخلاف دهه‌های گذشته، این بار تلاش کرده با مدلی متفاوت وارد تعامل با کابل شود؛ مدلی که نه فقط بر دیپلماسی رسمی کرملین، بلکه بر پارادیپلماسی استوار است. در مرکز این راهبرد، جمهوری تاتارستان قرار دارد؛ واحدی مسلمان‌نشین در فدراسیون روسیه که طی دو سال اخیر به مهم‌ترین کانال ارتباطی میان روسیه و طالبان تبدیل شده است. افزایش سفرهای متقابل، رشد تجارت، توسعه پروژه‌های صنعتی و حمل‌ونقلی و نقش‌آفرینی کازان فروم در تعاملات طالبان و روسیه نشان می‌دهد که روابط افغانستان و تاتارستان دیگر فقط یک همکاری اقتصادی محدود نیست، بلکه بخشی از بازآرایی ژئوپلیتیکی اوراسیا محسوب می‌شود.
- [کمال‌الدین بهزاد؛ نابغه بزرگ نگارگری مشرق‌زمین](https://afgreview.com/%d9%81%d8%b1%d9%87%d9%86%da%af%db%8c/%da%a9%d9%85%d8%a7%d9%84%d8%a7%d9%84%d8%af%db%8c%d9%86-%d8%a8%d9%87%d8%b2%d8%a7%d8%af-%d9%86%da%af%d8%a7%d8%b1%da%af%d8%b1%db%8c/): کمال‌الدین بهزاد یکی از بزرگ‌ترین و تأثیرگذارترین هنرمندان تاریخ نگارگری و مینیاتور به شمار می‌رود؛ هنرمندی که آثارش پس از گذشت چند قرن همچنان الهام‌بخش پژوهشگران، نقاشان و دوستداران هنر است. او نگارگری را از قالبی صرفاً تزئینی فراتر برد و با وارد کردن مفاهیمی چون زندگی روزمره، احساسات انسانی، معماری، عرفان و حرکت، روحی تازه به هنر تصویرگری بخشید. بسیاری از مورخان هنر، نبوغ او را با بزرگ‌ترین نقاشان جهان مقایسه کرده‌اند و آثارش را نقطه اوج هنر نگارگری کلاسیک می‌دانند. ظرافت شگفت‌انگیز خطوط، ترکیب‌بندی‌های پیچیده، رنگ‌آمیزی خلاقانه و توجه به جزئیات در آثار بهزاد چنان چشمگیر است که هنوز هم نسخه‌های منتسب به او در معتبرترین موزه‌ها و کتابخانه‌های جهان نگهداری و مطالعه می‌شوند. نام بهزاد امروز نه‌تنها در تاریخ هنر اسلامی، بلکه در تاریخ هنر جهان جایگاهی ماندگار دارد.
- [سفر نتانیاهو به امارات؛ خیانت ابوظبی به خون 70 هزار شهید غزه](https://afgreview.com/%d8%b3%db%8c%d8%a7%d8%b3%db%8c/%d8%b3%d9%81%d8%b1-%d9%86%d8%aa%d8%a7%d9%86%db%8c%d8%a7%d9%87%d9%88-%d8%a8%d9%87-%d8%a7%d9%85%d8%a7%d8%b1%d8%a7%d8%aa/): سفر نتانیاهو به امارات، آن هم در بحبوحه جنگ رژیم اسرائیل علیه ایران و همزمان با ادامه نسل‌کشی در غزه، به یکی از جنجالی‌ترین تحولات سیاسی خاورمیانه تبدیل شده است. افشای این سفر محرمانه، نه تنها ابعاد تازه‌ای از روابط رژیم اسرائیل و امارات را آشکار کرد، بلکه نشان داد ابوظبی تا چه اندازه در حال فاصله گرفتن از نظم سنتی عربی و اسلامی و حرکت به سمت معماری امنیتی صهیونیستی ـ آمریکایی است. اهمیت این ماجرا زمانی دوچندان شد که هم دفتر نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی و هم نزدیک‌ترین حلقه اطراف بنیامین نتانیاهو، جزئیات قابل توجهی از این دیدار را رسانه‌ای کردند؛ جزئیاتی که تکذیب بعدی امارات را کم‌اثر و حتی متناقض جلوه داد.

## برگه‌ها
- [تماس با ما](https://afgreview.com/%d8%aa%d9%85%d8%a7%d8%b3-%d8%a8%d8%a7-%d9%85%d8%a7/): تماس با ما
- [درباره ما](https://afgreview.com/%d8%af%d8%b1%d8%a8%d8%a7%d8%b1%d9%87-%d9%85%d8%a7/): کشور افغانستان چهار ‌دهه اخير را در بحران گذرانده است و دامنه این بحران از مرزهای این کشور فراتر رفته، منطقه را تحت تاثیر قرار داده و گاه در سطح جهانی اثرگذار بوده است. این کشور به دلیل موقعیت ژئوپليتيکي و ژئواستراتژيکي، مورد توجه بازیگران جهانی و منطقه‌ای نیز قرار دارد که این عامل در کنار عوامل داخلی، در بحران‌زایی افغانستان نقش داشته است.
- [خانه](https://afgreview.com/): د پاکستان پر ټرانزیټي له تکیې څخه د افغانستان خلاصون لپاره سپارښتنې سیاسی د افغانستان لوبغاړو تر منځ د ټول شموله حکومت مفهوم امنیتی په تهران کې د هنيه وژنه؛ د یوې نوې سناریو یوه برخه اقتصادی د پاکستان پر ټرانزیټي له تکیې څخه د افغانستان خلاصون لپاره سپارښتنې اجتماعی د محرم په میاشت کې د افغانانو د ماتم تاریخ او دودونه بررسی تحولات افغانستان

## دسته‌ها
- [اجتماعی](https://afgreview.com/%d8%a7%d8%ac%d8%aa%d9%85%d8%a7%d8%b9%db%8c/)
- [اقتصادی](https://afgreview.com/%d8%a7%d9%82%d8%aa%d8%b5%d8%a7%d8%af%db%8c/)
- [امنیتی](https://afgreview.com/%d8%a7%d9%85%d9%86%db%8c%d8%aa%db%8c/)
- [برگزیده](https://afgreview.com/%d8%a8%d8%b1%da%af%d8%b2%db%8c%d8%af%d9%87/)
- [دسته‌بندی نشده](https://afgreview.com/%d8%af%d8%b3%d8%aa%d9%87%d8%a8%d9%86%d8%af%db%8c-%d9%86%d8%b4%d8%af%d9%87/)
- [سیاسی](https://afgreview.com/%d8%b3%db%8c%d8%a7%d8%b3%db%8c/)
- [فرهنگی](https://afgreview.com/%d9%81%d8%b1%d9%87%d9%86%da%af%db%8c/)