Generated by Rank Math SEO, this is an llms.txt file designed to help LLMs better understand and index this website.

# تحلیل و بررسی افغانستان: بررسی آخرین تحولات سیاسی، امنیتی، فرهنگی و اجتماعی افغانستان

## Sitemaps
[XML Sitemap](https://afgreview.com/sitemap_index.xml): Includes all crawlable and indexable pages.

## نوشته‌ها
- [حمله هوایی پاکستان به کابل: اشتباه راهبردی و ۶ پیامد سنگین](https://afgreview.com/%d8%a8%d8%b1%da%af%d8%b2%db%8c%d8%af%d9%87/%d8%ad%d9%85%d9%84%d9%87-%d9%87%d9%88%d8%a7%db%8c%db%8c-%d9%be%d8%a7%da%a9%d8%b3%d8%aa%d8%a7%d9%86/): پنجشنبه شب 17 مهر/میزان دو انفجار مهیب در شهر کابل رخ داد که خبرهای متعاقب آن مشخص ساخت ارتش پاکستان با هدف ترور نور ولی محسود رهبر تحریک طالبان پاکستان مراکزی در شهر کابل را هدف حمله هوایی قرار داده است. منابع نزدیک به ارتش پاکستان اعلام کردند ضربه دوگانه بر روی هدفی با ارزشِ شماره یک اجرا شد که منظور همان نور ولی محسود است.
- [جبهه‌های مخالف طالبان؛ چرا گروه‌های جدید همزمان در افغانستان فعال شدند؟](https://afgreview.com/%d8%a7%d9%85%d9%86%db%8c%d8%aa%db%8c/%d8%ac%d8%a8%d9%87%d9%87%d9%87%d8%a7%db%8c-%d9%85%d8%ae%d8%a7%d9%84%d9%81-%d8%b7%d8%a7%d9%84%d8%a8%d8%a7%d9%86/): آیا افغانستان در آستانه ورود به مرحله‌ای تازه از تقابل‌های مسلحانه قرار گرفته است یا آنچه امروز از فعالیت جبهه‌های مخالف طالبان گزارش می‌شود، بخشی از یک آرایش امنیتی جدید در سطح منطقه است؟ طی ماه‌های اخیر، اعلام انجام حملات از سوی چند جبهه کمتر شناخته‌شده، بار دیگر نگاه تحلیلگران امنیتی را متوجه تحولات افغانستان کرده است. همزمانی اعلام موجودیت این گروه‌ها، گستردگی جغرافیایی عملیات ادعایی آنان و تفاوت الگوی فعالیتشان با تجربه تاریخی گروه‌های مسلح افغانستان، پرسش‌های مهمی را درباره منشأ، ظرفیت سازمانی و اهداف واقعی این جبهه‌ها ایجاد کرده است.
- [بازخوانی میراث فکری رهبر فقید ایران برای افغانستان](https://afgreview.com/%d8%a7%d8%ac%d8%aa%d9%85%d8%a7%d8%b9%db%8c/%d9%85%db%8c%d8%b1%d8%a7%d8%ab-%d9%81%da%a9%d8%b1%db%8c-%d8%b1%d9%87%d8%a8%d8%b1-%d9%81%d9%82%db%8c%d8%af-%d8%a7%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%86/): مراسم تشییع پیکر رهبر شهید ایران آیت‌الله سید علی خامنه‌ای (ره)، به صحنه‌ای برای نمایش باورهای یک ملت تبدیل ‌شد. حضور میلیونی مردم در آیین تشییع شهید آیت‌الله خامنه‌ای (ره)، فارغ از انسجام اجتماعی و همدلی، بر استمرار یک گفتمان تاکید داشت؛ شعارهای «مرگ بر آمریکا» و «مرگ بر اسرائیل»، در کنار پرچم‌های سرخ که در فرهنگ اسلامی نماد شهادت، مقاومت و مطالبه انتقام تلقی می‌شوند، نشان ‌داد که بخش بزرگی از شرکت‌کنندگان، این مراسم را فقط یک سوگواری نمی‌دانند، بلکه آن را تجدید بیعت با آرمان‌هایی می‌بینند که طی دهه‌های گذشته در سیاست داخلی و خارجی جمهوری اسلامی نقش محوری یافته است. برای مخاطب افغانستانی اما شاید مهم‌تر از ابعاد این مراسم، این پرسش مطرح باشد که میراث فکری رهبر فقید ایران برای افغانستان و مردم این کشور چیست و این میراث فکری، چه تأثیری بر روابط دو ملت داشته و خواهد گذاشت.
- [مراسم وداع با رهبر ایران؛ پیام حضور طالبان و مخالفان برای افغانستان](https://afgreview.com/%d8%b3%db%8c%d8%a7%d8%b3%db%8c/%d8%b7%d8%a7%d9%84%d8%a8%d8%a7%d9%86-%d8%af%d8%b1-%d9%85%d8%b1%d8%a7%d8%b3%d9%85-%d9%88%d8%af%d8%a7%d8%b9-%d8%a8%d8%a7-%d8%b1%d9%87%d8%a8%d8%b1-%d8%a7%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%86/): مراسم وداع با رهبر ایران شهید آیت‌الله سید علی خامنه‌ای، تنها یک آیین سوگواری برای بدرقه شخصیتی نبود که بیش از سه دهه در رأس هرم قدرت جمهوری اسلامی قرار داشت؛ بلکه می‌توان گفت، این مراسم ابعاد مختلف سیاست داخلی و خارجی ایران را نشان داد. حضور ده‌ها هیئت رسمی از کشورهای مختلف و در کنار آن، دعوت همزمان از بازیگران گوناگون افغانستان، توجه بسیاری از ناظران را به خود جلب کرد.
- [خطر بازگشت حملات داعش خراسان به افغانستان](https://afgreview.com/%d8%a7%d9%85%d9%86%db%8c%d8%aa%db%8c/%d8%ad%d9%85%d9%84%d8%a7%d8%aa-%d8%af%d8%a7%d8%b9%d8%b4-%d8%ae%d8%b1%d8%a7%d8%b3%d8%a7%d9%86/): در حالی که مرکز ثقل فعالیت‌های داعش از خاورمیانه به آفریقا منتقل شده، شاخه داعش خراسان همچنان یکی از جدی‌ترین تهدیدها برای منطقه‌ای محسوب می‌شود. نشانه‌هایی وجود دارد که شاخه خراسان گروه تروریستی داعش که طی چند سال گذشته در نتیجه اقدامات سرکوب‌گرانه طالبان تضعیف شده است، در حال جابجایی مقرهای خود به ایالت خیبرپختونخوا پاکستان است که می‌تواند مقدمه‌ای برای بازگشت حملات داعش خراسان به افغانستان باشد. تشدید تنش‌های مرزی افغانستان و پاکستان، تمرکز طالبان را از مبارزه با این گروه کاهش داده و پنجره‌ای از فرصت را برای احیای مجدد داعش خراسان گشوده است.
- [کاهش تولید تریاک افغانستان؛ موفقیت داخلی یا آغاز بحران در بازار جهانی؟](https://afgreview.com/%d8%b3%db%8c%d8%a7%d8%b3%db%8c/%da%a9%d8%a7%d9%87%d8%b4-%d8%aa%d9%88%d9%84%db%8c%d8%af-%d8%aa%d8%b1%db%8c%d8%a7%da%a9-%d8%a7%d9%81%d8%ba%d8%a7%d9%86%d8%b3%d8%aa%d8%a7%d9%86/): کاهش تولید تریاک افغانستان به یکی از مهم‌ترین عوامل تغییر بازار جهانی مواد مخدر تبدیل شده است. تازه‌ترین گزارش دفتر مقابله با مواد مخدر و جرائم سازمان ملل متحد (UNODC) نشان می‌دهد که تولید تریاک افغانستان طی سه سال گذشته حدود ۹۵ درصد کاهش یافته؛ اتفاقی که در دهه‌های اخیر سابقه نداشته است. در نگاه نخست، این تحول می‌تواند بزرگ‌ترین موفقیت در مبارزه با تولید مواد مخدر تلقی شود، اما بررسی دقیق‌تر گزارش سازمان ملل تصویری پیچیده‌تر ارائه می‌دهد.
- [جمعه خان فاتح؛ چالش تازه طالبان برای حفظ اقتدار در بدخشان](https://afgreview.com/%d8%a7%d9%85%d9%86%db%8c%d8%aa%db%8c/%d8%ac%d9%85%d8%b9%d9%87-%d8%ae%d8%a7%d9%86-%d9%81%d8%a7%d8%aa%d8%ad/): در کنار دلیل اعتراض جمعه خان فاتح این فرمانده تاجیک‌تبار طالبان دلایلی مانند عدم بازسازی بدخشان ذکر شده اما یکی از مهم‌ترین ابعاد این اختلاف، مسئله کنترل منابع اقتصادی به‌ویژه معادن طلای بدخشان است. این ولایت از غنی‌ترین مناطق معدنی افغانستان به‌شمار می‌رود و کنترل بر معادن آن نه‌تنها درآمد اقتصادی قابل توجهی ایجاد می‌کند بلکه در عمل به افزایش نفوذ سیاسی و امنیتی فرماندهان محلی نیز می‌انجامد.
- [محرم 1405 در افغانستان؛ عزاداری، امنیت و حواشی مهم](https://afgreview.com/%d8%a7%d8%ac%d8%aa%d9%85%d8%a7%d8%b9%db%8c/%d9%85%d8%ad%d8%b1%d9%85-1405-%d8%a7%d9%81%d8%ba%d8%a7%d9%86%d8%b3%d8%aa%d8%a7%d9%86/): با آغاز ماه محرم 1405، فضای شهرهای مختلف افغانستان رنگ و بوی عاشورا به خود گرفته است. از کابل تا هرات، از بلخ تا بامیان و قندهار، شیعیان افغانستان با برگزاری مراسم عزاداری حضرت اباعبدالله الحسین (ع) یاد و خاطره حماسه جاودان کربلا را گرامی می‌دارند. حسینیه‌ها، مساجد و مراکز مذهبی این روزها میزبان هزاران عزاداری هستند که برای تجدید بیعت با آرمان‌های عاشورا و زنده نگه داشتن فرهنگ ایثار و شهادت گرد هم آمده‌اند.
- [حملات پهپادی طالبان در پاکستان؛ گذار به بازدارندگی فرامرزی](https://afgreview.com/%d8%a7%d9%85%d9%86%db%8c%d8%aa%db%8c/%d8%ad%d9%85%d9%84%d8%a7%d8%aa-%d9%be%d9%87%d9%be%d8%a7%d8%af%db%8c-%d8%b7%d8%a7%d9%84%d8%a8%d8%a7%d9%86-%d8%af%d8%b1-%d9%be%d8%a7%da%a9%d8%b3%d8%aa%d8%a7%d9%86/): حملات پهپادی طالبان به مواضع داعش خراسان در خاک پاکستان را باید یکی از مهم‌ترین تحولات امنیتی ماه‌های اخیر در روابط کابل و اسلام‌آباد دانست. در روزهای پایانی خرداد/جواز ۱۴۰۵، وزارت دفاع حکومت طالبان از انجام دست‌کم سه عملیات فرامرزی علیه مقرهای داعش خراسان در ایالت‌های بلوچستان و خیبرپختونخوا خبر داد. بر اساس اعلام طالبان، اهداف مورد حمله در مناطق گلستان قلعه عبدالله، شکرآب جنگل‌گردی در چاغی و همچنین قمبرخیل در اورکزی قرار داشته‌اند؛ مناطقی که از سوی منابع نزدیک به طالبان به‌عنوان مراکز جذب نیرو، آموزش و طراحی عملیات‌های داعش خراسان معرفی شده‌اند.
- [بررسی پیروز جنگ ایران و آمریکا از نگاه اهداف راهبردی](https://afgreview.com/%d8%a7%d9%85%d9%86%db%8c%d8%aa%db%8c/%d9%be%db%8c%d8%b1%d9%88%d8%b2-%d8%ac%d9%86%da%af-%d8%a7%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%86/): با پایان جنگ آمریکا و رژیم اسرائیل علیه ایران و امضای یادداشت تفاهم میان رؤسای جمهور ایران و آمریکا که روز پنجشنبه ۲۸ خرداد ماه به امضا رسید، یکی از مهم‌ترین پرسش‌هایی که در فضای سیاسی و رسانه‌ای مطرح شده این است که پیروز جنگ آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران چه کسی است؟ در بسیاری از جنگ‌ها، هر دو طرف تلاش می‌کنند خود را پیروز جنگ معرفی کرده و با برجسته‌سازی دستاوردهای خود، روایت مطلوبشان را بر افکار عمومی تحمیل کنند. از این رو، تشخیص پیروز جنگ صرفا بر اساس ادعاهای طرف‌های درگیر امکان‌پذیر نیست.
- [دعوت اتحادیه اروپا از هیئت طالبان؛ آغاز چرخش سیاسی بروکسل؟](https://afgreview.com/%d8%b3%db%8c%d8%a7%d8%b3%db%8c/%d8%af%d8%b9%d9%88%d8%aa-%d8%a7%d8%aa%d8%ad%d8%a7%d8%af%db%8c%d9%87-%d8%a7%d8%b1%d9%88%d9%be%d8%a7-%d8%a7%d8%b2-%d9%87%db%8c%d8%a6%d8%aa-%d8%b7%d8%a7%d9%84%d8%a8%d8%a7%d9%86/): دعوت اتحادیه اروپا از هیئت طالبان را می‌توان یکی از مهم‌ترین نشانه‌های تغییر تدریجی رویکرد اروپا نسبت به افغانستان پس از تحولات سال ۲۰۲۱ دانست. اگرچه اتحادیه اروپا همچنان از به رسمیت شناختن حکومت طالبان خودداری می‌کند، اما افزایش تماس‌ها و زمینه‌سازی برای گفت‌وگو با مقامات طالبان، بیانگر آن است که بروکسل در حال بازنگری در سیاست‌های خود در قبال افغانستان است. در این میان، سفر هیئت طالبان به اروپا می‌تواند به نقطه آغاز مرحله‌ای جدید از تعاملات میان دو طرف تبدیل شود؛ مرحله‌ای که بیش از هر چیز بر ملاحظات امنیتی، مهاجرتی و ژئوپلیتیکی استوار است.
- [تحلیل جامعه‌شناختی اعتراضات هرات](https://afgreview.com/%d8%a7%d8%ac%d8%aa%d9%85%d8%a7%d8%b9%db%8c/%d8%a7%d8%b9%d8%aa%d8%b1%d8%a7%d8%b6%d8%a7%d8%aa-%d9%87%d8%b1%d8%a7%d8%aa/): اعمال محدودیت‌های جدید و تشدید سازوکارهای اجرایی مرتبط با پوشش زنان که منجر به شکل‌گیری اعتراضات هرات گردیده را نمی‌توان صرفا در چارچوب واکنش‌های مقطعی به یک سیاست خاص تفسیر نمود. هرچند سخت‌گیری‌های جدید در حوزه پوشش و حضور اجتماعی زنان به‌عنوان محرک مستقیم اعتراضات هرات شناخته می‌شود، اما می‌توان از این منظر نیز به موضوع نگریست که این رویدادها بر بستری از نارضایتی‌های انباشته، شکاف‌های هویتی، طرد اجتماعی، محرومیت نسبی و تعارضات ساختاری شکل گرفته‌ است.
- [تحلیل مواضع کشورها در نشست شورای امنیت درباره افغانستان](https://afgreview.com/%d8%b3%db%8c%d8%a7%d8%b3%db%8c/%d9%86%d8%b4%d8%b3%d8%aa-%d8%b4%d9%88%d8%b1%d8%a7%db%8c-%d8%a7%d9%85%d9%86%db%8c%d8%aa-%d8%af%d8%b1%d8%a8%d8%a7%d8%b1%d9%87-%d8%a7%d9%81%d8%ba%d8%a7%d9%86%d8%b3%d8%aa%d8%a7%d9%86/): نشست اخیر شورای امنیت سازمان ملل متحد درباره افغانستان بار دیگر نشان داد که مسئله افغانستان همچنان یکی از مهم‌ترین موضوعات امنیتی و سیاسی در سطح بین‌المللی است. حضور و سخنرانی نمایندگان قدرت‌های بزرگ از جمله آمریکا، روسیه، چین و همچنین کشورهای مهم منطقه‌ای مانند ایران، هند و پاکستان، در کنار ارائه گزارش از سوی هیئت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما)، بیانگر آن است که تحولات افغانستان نه تنها برای مردم این کشور، بلکه برای امنیت منطقه‌ای و بین‌المللی نیز اهمیت ویژه‌ای دارد. با وجود گذشت نزدیک به پنج سال از بازگشت طالبان به قدرت، همچنان هیچ چارچوب مورد توافقی برای تعامل جامعه جهانی با حکومت سرپرست افغانستان شکل نگرفته و همین مسئله باعث شده است نشست‌های شورای امنیت به صحنه‌ای برای بازتاب اختلاف دیدگاه‌های قدرت‌های جهانی و منطقه‌ای تبدیل شود. مطلب زیر بر اساس تحلیل محتوای سخنرانی نمایندگان کشورهای مختلف در نشست شورای امنیت که در 18 خرداد/جوزا برگزار شد، نوشته شده است.
- [آیت الله فیاض؛ مرجعی که علم، تقوا و وحدت را برگزید](https://afgreview.com/%d9%81%d8%b1%d9%87%d9%86%da%af%db%8c/%d8%a2%db%8c%d8%aa-%d8%a7%d9%84%d9%84%d9%87-%d9%81%db%8c%d8%a7%d8%b6/): رحلت آیت الله محمد اسحاق فیاض، یکی از برجسته‌ترین مراجع تقلید شیعه در عصر حاضر، ضایعه‌ای بزرگ برای جهان اسلام، حوزه‌های علمیه و میلیون‌ها مقلد و علاقه‌مند به معارف اهل بیت (ع) به شمار می‌رود. نام آیت الله فیاض که اهل افغانستان بود، طی دهه‌های گذشته با علم، اجتهاد، تقوا و خدمت به مردم گره خورده بود و فقدان ایشان به ویژه برای مردم افغانستان یک ضایعه محسوب می‌شود.
- [روابط روسیه و طالبان و آینده رقابت آمریکا در افغانستان](https://afgreview.com/%d8%b3%db%8c%d8%a7%d8%b3%db%8c/%d8%b1%d9%88%d8%a7%d8%a8%d8%b7-%d8%b1%d9%88%d8%b3%db%8c%d9%87-%d9%88-%d8%b7%d8%a7%d9%84%d8%a8%d8%a7%d9%86/): روابط روسیه و طالبان در سال‌های اخیر از تماس‌های محدود و صرفاً عملگرایانه فراتر رفته است. نزدیکی سیاسی، روابط گرم اقتصادی و مهم‌تر از همه توافق امنیتی جدید روسیه با حکومت طالبان نشان دهنده آن است که روابط روسیه و طالبان به سوی تعامل راهبردی در حرکت است. چنین روندی این پرسش را ایجاد می‌کند که آیا افغانستان به یکی از عرصه‌های نوین رقابت میان آمریکا و روسیه تبدیل خواهد شد؟
- [توافقنامه روسیه-طالبان؛ افغانستان و ادغام در معماری امنیتی منطقه‌ای](https://afgreview.com/%d8%a7%d9%85%d9%86%db%8c%d8%aa%db%8c/%d9%85%d8%b9%d9%85%d8%a7%d8%b1%db%8c-%d8%a7%d9%85%d9%86%db%8c%d8%aa%db%8c-%d9%85%d9%86%d8%b7%d9%82%d9%87/): برای بیش از دو دهه، سیاست امنیتی افغانستان در دوره جمهوریت بر یک اصل استوار بود: امنیت را از واشنگتن وارد کن، نه از همسایگان. پیامد این رویکرد، انزوای منطقه‌ای، گسترش نفوذ گروه‌های فراملی مانند داعش خراسان، و در نهایت فروپاشی شکننده‌ترین ستون امنیتیِ متکی بر حضور نظامی خارجی بود. اما امروز، حکومت طالبان – برخلاف تصور رایج در غرب – در حال طراحی مجدد معماری امنیتی منطقه‌ای است. معماری‌ای که نه با پیمان دوجانبه با یک ابرقدرت فرامنطقه‌ای، بلکه با شبکه‌ای از توافقات استخباراتی، نظامی و عملیاتی با کشورهای همسایه و فراتر از آن (روسیه، چین، ایران، پاکستان و کشورهای آسیای مرکزی) تعریف می‌شود. این تغییر پارادایم، حاصل درس‌گرفتن از اشتباهات نظام جمهوریت است: وابستگی یک‌جانبه به غرب نه تنها داعش  خراسان را مهار نکرد، بلکه افغانستان را به میدان رقابت‌های نیابتی بدل ساخت. طالبان امروز می‌کوشد با پذیرش اصل امنیت جمعی منطقه‌ای، از یک «معضل امنیتی» به «بازیگر هم‌ساز» تبدیل شود. این یادداشت نشانه‌ها، دلایل و ظرفیت‌های این گذار را تحلیل می‌کند.
- [مقایسه نقش ترانزیتی و تجاری ایران و پاکستان در اقتصاد افغانستان](https://afgreview.com/%d8%a8%d8%b1%da%af%d8%b2%db%8c%d8%af%d9%87/%d8%aa%d8%b1%d8%a7%d9%86%d8%b2%db%8c%d8%aa-%d8%a7%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%86-%d9%be%d8%a7%da%a9%d8%b3%d8%aa%d8%a7%d9%86-%d8%a7%d9%81%d8%ba%d8%a7%d9%86%d8%b3%d8%aa%d8%a7%d9%86/): تحولات سال‌های اخیر نشان داده است که اگرچه ایران و پاکستان هر دو از مسیرهای اصلی اتصال افغانستان به تجارت خارجی محسوب می‌شوند، اما کیفیت، پایداری و قابلیت اتکای این دو مسیر برای اقتصاد افغانستان یکسان نیست. تجربه عملی تجارت و ترانزیت افغانستان نشان می‌دهد که ایران در مقایسه با پاکستان از ظرفیت و امیتاز بیشتری برای ایفای نقش یک شریک پایدار ژئواکونومیک برخوردار است. این تفاوت تنها به حجم تجارت محدود نمی‌شود، بلکه به ماهیت زیرساخت‌ها، سطح امنیت مسیرها، کیفیت کالاهای صادراتی و نحوه برخورد سیاسی دو کشور با مسئله تجارت و ترانزیت افغانستان نیز مربوط می‌گردد.
- [تحلیل گفتمان رهبر طالبان در پیام‌های عید فطر و قربان از 1402 تا 1405](https://afgreview.com/%d8%b3%db%8c%d8%a7%d8%b3%db%8c/%d8%aa%d8%ad%d9%84%db%8c%d9%84-%da%af%d9%81%d8%aa%d9%85%d8%a7%d9%86-%d8%b1%d9%87%d8%a8%d8%b1-%d8%b7%d8%a7%d9%84%d8%a8%d8%a7%d9%86/): این نوشتار به بررسی سیر تحول گفتمان رهبر طالبان، هبت‌الله آخندزاده، در هشت پیام مناسبتی عید فطر و عید قربان از سال ۱۴۰۲ تا ۱۴۰۵ هجری شمسی می‌پردازد. این یادداشت در پی داوری درباره صحت یا نادرستی محتوای پیام‌ها نیست، بلکه بر تحلیل مضامین کلیدی و روند تغییرات گفتمانی در متن پیام‌های رسمی تمرکز دارد. اهمیت این بررسی در آن است که پیام‌های عید - که خطاب به مردم، نیروهای خود و جامعه جهانی صادر می‌شوند - آینه تمام‌نمای اولویت‌ها، نگرانی‌ها و جهت‌گیری‌های حاکمیت طالبان در مقاطع حساس زمانی هستند.
- [ترکستان جنوبی؛ میان رؤیای هویتی و واقعیت ژئوپلیتیکی افغانستان](https://afgreview.com/%d8%a7%d8%ac%d8%aa%d9%85%d8%a7%d8%b9%db%8c/%d8%aa%d8%b1%da%a9%d8%b3%d8%aa%d8%a7%d9%86-%d8%ac%d9%86%d9%88%d8%a8%db%8c/): طرح دوباره ایده «ترکستان جنوبی» در فضای سیاسی افغانستان، صرفاً یک منازعه لفظی در شبکه‌های اجتماعی یا واکنشی هیجانی به تحولات جاری نیست؛ بلکه نشانه‌ای از فعال شدن مجدد شکاف‌های قومی، بحران توزیع قدرت و بازتولید گفتمان‌های هویتی در کشوری است که همواره با مسئله دولت ـ ملت مواجه بوده است. اظهارات اخیر نقیب‌الله فایق، والی پیشین فاریاب، درباره تشکیل کشور ترکستان جنوبی و حمایت ضمنی برخی چهره‌های نزدیک به حزب جنبش ملی اسلامی افغانستان، به‌ویژه حلقه وابسته به عبدالرشید دوستم، بار دیگر این مفهوم تاریخی و سیاسی را وارد فضای عمومی کرد.
- [تاتارستان و طالبان؛ کازان محور دیپلماسی روسیه در افغانستان](https://afgreview.com/%d8%b3%db%8c%d8%a7%d8%b3%db%8c/%d8%aa%d8%a7%d8%aa%d8%a7%d8%b1%d8%b3%d8%aa%d8%a7%d9%86-%d8%b7%d8%a7%d9%84%d8%a8%d8%a7%d9%86-%da%a9%d8%a7%d8%b2%d8%a7%d9%86-%d9%81%d8%b1%d9%88%d9%85/): تحولات ژئوپلیتیکی افغانستان پس از بازگشت طالبان به قدرت، تنها معادلات داخلی این کشور را تغییر نداد بلکه مسیرهای جدیدی برای رقابت قدرت‌های منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای ایجاد کرده است. در این میان، روسیه برخلاف دهه‌های گذشته، این بار تلاش کرده با مدلی متفاوت وارد تعامل با کابل شود؛ مدلی که نه فقط بر دیپلماسی رسمی کرملین، بلکه بر پارادیپلماسی استوار است. در مرکز این راهبرد، جمهوری تاتارستان قرار دارد؛ واحدی مسلمان‌نشین در فدراسیون روسیه که طی دو سال اخیر به مهم‌ترین کانال ارتباطی میان روسیه و طالبان تبدیل شده است. افزایش سفرهای متقابل، رشد تجارت، توسعه پروژه‌های صنعتی و حمل‌ونقلی و نقش‌آفرینی کازان فروم در تعاملات طالبان و روسیه نشان می‌دهد که روابط افغانستان و تاتارستان دیگر فقط یک همکاری اقتصادی محدود نیست، بلکه بخشی از بازآرایی ژئوپلیتیکی اوراسیا محسوب می‌شود.
- [کمال‌الدین بهزاد؛ نابغه بزرگ نگارگری مشرق‌زمین](https://afgreview.com/%d9%81%d8%b1%d9%87%d9%86%da%af%db%8c/%da%a9%d9%85%d8%a7%d9%84%d8%a7%d9%84%d8%af%db%8c%d9%86-%d8%a8%d9%87%d8%b2%d8%a7%d8%af-%d9%86%da%af%d8%a7%d8%b1%da%af%d8%b1%db%8c/): کمال‌الدین بهزاد یکی از بزرگ‌ترین و تأثیرگذارترین هنرمندان تاریخ نگارگری و مینیاتور به شمار می‌رود؛ هنرمندی که آثارش پس از گذشت چند قرن همچنان الهام‌بخش پژوهشگران، نقاشان و دوستداران هنر است. او نگارگری را از قالبی صرفاً تزئینی فراتر برد و با وارد کردن مفاهیمی چون زندگی روزمره، احساسات انسانی، معماری، عرفان و حرکت، روحی تازه به هنر تصویرگری بخشید. بسیاری از مورخان هنر، نبوغ او را با بزرگ‌ترین نقاشان جهان مقایسه کرده‌اند و آثارش را نقطه اوج هنر نگارگری کلاسیک می‌دانند. ظرافت شگفت‌انگیز خطوط، ترکیب‌بندی‌های پیچیده، رنگ‌آمیزی خلاقانه و توجه به جزئیات در آثار بهزاد چنان چشمگیر است که هنوز هم نسخه‌های منتسب به او در معتبرترین موزه‌ها و کتابخانه‌های جهان نگهداری و مطالعه می‌شوند. نام بهزاد امروز نه‌تنها در تاریخ هنر اسلامی، بلکه در تاریخ هنر جهان جایگاهی ماندگار دارد.
- [سفر نتانیاهو به امارات؛ خیانت ابوظبی به خون 70 هزار شهید غزه](https://afgreview.com/%d8%b3%db%8c%d8%a7%d8%b3%db%8c/%d8%b3%d9%81%d8%b1-%d9%86%d8%aa%d8%a7%d9%86%db%8c%d8%a7%d9%87%d9%88-%d8%a8%d9%87-%d8%a7%d9%85%d8%a7%d8%b1%d8%a7%d8%aa/): سفر نتانیاهو به امارات، آن هم در بحبوحه جنگ رژیم اسرائیل علیه ایران و همزمان با ادامه نسل‌کشی در غزه، به یکی از جنجالی‌ترین تحولات سیاسی خاورمیانه تبدیل شده است. افشای این سفر محرمانه، نه تنها ابعاد تازه‌ای از روابط رژیم اسرائیل و امارات را آشکار کرد، بلکه نشان داد ابوظبی تا چه اندازه در حال فاصله گرفتن از نظم سنتی عربی و اسلامی و حرکت به سمت معماری امنیتی صهیونیستی ـ آمریکایی است. اهمیت این ماجرا زمانی دوچندان شد که هم دفتر نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی و هم نزدیک‌ترین حلقه اطراف بنیامین نتانیاهو، جزئیات قابل توجهی از این دیدار را رسانه‌ای کردند؛ جزئیاتی که تکذیب بعدی امارات را کم‌اثر و حتی متناقض جلوه داد.
- [اعتراضات بدخشان و بحران کشت خشخاش در افغانستان](https://afgreview.com/%d8%a7%d9%85%d9%86%db%8c%d8%aa%db%8c/%d8%a7%d8%b9%d8%aa%d8%b1%d8%a7%d8%b6%d8%a7%d8%aa-%d8%a8%d8%af%d8%ae%d8%b4%d8%a7%d9%86/): از زمان آغاز اعتراضات بدخشان در ۱۸ ثور/اردیبهشت ۱۴۰۵، دوباره این پرسش اساسی در مرکز توجه قرار گرفته است که چرا با وجود ممنوعیت گسترده کشت خشخاش از سوی حکومت طالبان، بخشی از کشاورزان افغانستان همچنان به این کشت ادامه می‌دهند و حتی در برابر نابودی مزارع مقاومت می‌کنند؟ پاسخ به این پرسش را نمی‌توان صرفا در چارچوب قانون، سرپیچی یا اقتصاد غیرقانونی توضیح داد. آنچه امروز در بدخشان دیده می‌شود، در واقع برخورد میان سیاست محو کشتزارهای مواد مخدر و واقعیت شکننده اقتصاد روستایی افغانستان است؛ اقتصادی که طی دو دهه گذشته به‌شدت به گردش مالی ناشی از خشخاش وابسته شده است.
- [پروژه قوش تپه در نگاه مراکز مطالعاتی غرب](https://afgreview.com/%d8%a7%d9%82%d8%aa%d8%b5%d8%a7%d8%af%db%8c/%d9%be%d8%b1%d9%88%da%98%d9%87-%d9%82%d9%88%d8%b4-%d8%aa%d9%be%d9%87/): آیا پروژه قوش تپه یک پروژه توسعه‌ای برای نجات اقتصاد افغانستان است یا جرقه‌ای برای بحران‌های جدید در آسیای مرکزی؟ این پرسشی است که امروز در مهم‌ترین مراکز مطالعاتی غربی مطرح می‌شود. پروژه‌ای که حکومت طالبان آن را نماد خودکفایی، احیای کشاورزی و تثبیت قدرت می‌داند اما از سوی بسیاری از اندیشکده‌های غربی به‌عنوان یک ریسک ژئوپلیتیکی و زیست‌محیطی ارزیابی می‌شود. این دو روایت متضاد، نشان‌دهنده شکاف عمیق در درک ماهیت و پیامدهای این کلان پروژه آبی افغانستان است. از یک‌سو، افغانستان پس از دهه‌ها جنگ و محرومیت، به دنبال بهره‌برداری از منابع آبی خود است؛ از سوی دیگر، تحلیلگران غربی نسبت به پیامدهای منطقه‌ای آن هشدار می‌دهند.
- [گفتگوی غیررسمی افغانستان و پاکستان؛ آزمون دیپلماسی مسیر دوم](https://afgreview.com/%d8%b3%db%8c%d8%a7%d8%b3%db%8c/%da%af%d9%81%d8%aa%da%af%d9%88%db%8c-%d8%ba%db%8c%d8%b1%d8%b1%d8%b3%d9%85%db%8c-%d8%a7%d9%81%d8%ba%d8%a7%d9%86%d8%b3%d8%aa%d8%a7%d9%86-%d9%88-%d9%be%d8%a7%da%a9%d8%b3%d8%aa%d8%a7%d9%86/): برای نخستین بار، گفتگوی غیررسمی افغانستان و پاکستان در شهر استانبول ترکیه و با میزبانی یک بنیاد ترکی برگزار شد؛ نشستی که می‌توان آن را تلاشی تازه در چارچوب دیپلماسی مسیر دوم برای کاهش تنش میان طالبان و پاکستان دانست. بنیاد کمک‌های بشردوستانه موسوم به IHH با دعوت از هیئت‌هایی از افغانستان و پاکستان، این گفتگوی غیررسمی را با عنوان «افغانستان و پاکستان؛ گفت‌وگو در روحیه تعارف – ۱» برگزار کرد.
- [طالبان اصلاح‌طلب چه کسانی هستند و چه می‌خواهند؟](https://afgreview.com/%d8%a7%d9%85%d9%86%db%8c%d8%aa%db%8c/%d8%b7%d8%a7%d9%84%d8%a8%d8%a7%d9%86-%d8%a7%d8%b5%d9%84%d8%a7%d8%ad%d8%b7%d9%84%d8%a8/): در بین رهبران طالبان، طیفی قابل احصا هستند که برخلاف جریان اصلی طالبان، معتقد به برخی اصلاحات در نظام هستند که می‌توان آنان را طالبان اصلاح‌طلب نامید. برخی از این افراد که در بند دولت‌های آمریکا و دولت وقت افغانستان بودند، پس از آزادی محکوم به زندگی در افغانستان شدند و برخی دیگر مانند ملا معتصم آغاجان به دلیل اختلافات با رهبری گروه راه خود جدا کردند. این عده از رهبران طالبان یا به عبارتی طالبان اصلاح‌طلب هرچند انگشت شمار هستند اما از وزن سیاسی زیادی برخوردار هستند.
- [لاجورد یولی؛ نفوذ ترکیه در افغانستان از طریق ترک‌تباران](https://afgreview.com/%d8%b3%db%8c%d8%a7%d8%b3%db%8c/%d9%84%d8%a7%d8%ac%d9%88%d8%b1%d8%af-%db%8c%d9%88%d9%84%db%8c-%d8%aa%d8%b1%da%a9%db%8c%d9%87-%d8%a7%d9%81%d8%ba%d8%a7%d9%86%d8%b3%d8%aa%d8%a7%d9%86/): سقوط نظام جمهوریت در افغانستان و بازگشت طالبان به قدرت فقط تغییر یک حکومت نبود؛ بلکه آغاز مرحله‌ای تازه از بازآرایی قدرت در سطح داخلی و منطقه‌ای بود. در این میان، مرکز پژوهشی و پالیسی لاجورد یولی به‌عنوان به یکی از بازیگران اپوزیسیون نرم مخالفان طالبان تبدیل شده است که به‌تازگی میزبان نشستی با عنوان «تحول سیاسی و نظم منطقه ‌ای: افغانستان در چشم‌انداز ژئوپلیتیک در حال تغییر» بود. این مرکز صرفاً یک مرکز پژوهشی نیست، بلکه بخشی از پروژه بزرگ‌تر بازآرایی قدرت در افغانستان است و به دنبال ساختن آلترناتیو سیاسی برای آینده افغانستان است؛ آلترناتیوی که در آن ترک‌تباران باید نقش مؤثرتری داشته باشند. فهم این مرکز بدون درک نقش ترکیه ممکن نیست، زیرا آنکارا تلاش می‌کند از مسیر نخبگان غیرطالبانی و عدمتا ترک‌تبار، نفوذ خود را در آینده سیاسی افغانستان تثبیت کند.
- [افغانستان 2026 در روایت غرب؛ پذیرش طالبان و مدیریت ریسک](https://afgreview.com/%d8%a7%d9%85%d9%86%db%8c%d8%aa%db%8c/%d8%a7%d9%81%d8%ba%d8%a7%d9%86%d8%b3%d8%aa%d8%a7%d9%86-2026-%d8%af%d8%b1-%d8%b1%d9%88%d8%a7%db%8c%d8%aa-%d8%ba%d8%b1%d8%a8/): نحوه نگاه غرب به افغانستان 2026 دچار یک دگرگونی عمیق اما کم‌سروصدا شده است. این تغییر نه در قالب یک دکترین رسمی یا سند سیاستی اعلام شده، بلکه در لایه‌های زیرین تحلیل‌های اندیشکده‌ها، گزارش‌های امنیتی و اولویت‌بندی‌های عملی قابل مشاهده است. تحلیل محتوای ده‌ها مطلب تولید شده درباره افغانستان در چهار ماهه نخست سال 2026 نشان می‌دهند که افغانستان دیگر در چارچوب سابق یعنی پروژه دولت‌سازی، دموکراسی‌سازی و بازسازی نهادی تعریف نمی‌شود، بلکه افغانستان 2026 در روایت غرب به‌عنوان یک مسئله مدیریت بی‌ثباتی منطقه‌ای تعریف می‌شود.
- [راهبرد چین در افغانستان؛ مختصات و چالش‌ها](https://afgreview.com/%d8%b3%db%8c%d8%a7%d8%b3%db%8c/%d8%b1%d8%a7%d9%87%d8%a8%d8%b1%d8%af-%da%86%db%8c%d9%86-%d8%af%d8%b1-%d8%a7%d9%81%d8%ba%d8%a7%d9%86%d8%b3%d8%aa%d8%a7%d9%86/): راهبرد چین در افغانستان شبیه الگوی مداخله‌جویانه و نظامی آمریکا نیست بلکه پکن قصد دارد از مسیر متفاوتی، نفوذ اقتصادی و امنیتی خود را در این کشور گسترش دهد اما موانع موجود سبب شده‌اند که وضعیت چین در افغانستان به یکی از پیچیده‌ترین پرونده‌های سیاست خارجی پکن تبدیل شود. این یادداشت به بررسی راهبرد چین در افغانستان و موانع موجود می‌پردازد.
- [چرا بانک جهانی افغانستان را به «مناپ» منتقل کرد؟](https://afgreview.com/%d8%b3%db%8c%d8%a7%d8%b3%db%8c/%d9%85%d9%86%d8%a7%d9%be/): بانک جهانی به تازگی دسته‌بندی منطقه‌ای خود را به‌روزرسانی کرده است و طبق دسته‌بندی جدید، از سال مالی 2026، پاکستان و افغانستان از منطقه آسیای جنوبی به دسته‌بندی جدیدی منتقل شده‌اند که از آن به «مناپ» کشورهای خاورمیانه و شمال آفریقا (MENAAP) منتقل شده‌اند. هر چند این دسته‌بندی به‌منظور ردیابی و تجزیه و تحلیل داده‌ها بیان شده و از منظر جغرافیایی و فرهنگی این دو کشور همچنان در آسیای جنوبی باقی می‌مانند اما با توجه به جایگاه بانک جهانی در تحولات اقتصادی و سیاسی نظام بین‌الملل این اقدام تاثیراتی شگرفی خواهد داشت. دفتر تازه تاسیس این بانک در عربستان، مسئولیت امور این منطقه را به‌عهده خواهد داشت. تحلیل رویدادها نشان می‌دهد که این تغییر منطقه‌ای، در واقع نتیجه تلاش دیپلماتیک پاکستان برای رهایی از سایه رقیب همیشگی خود هند بوده است؛ تلاشی که در نهایت افغانستان را نیز به منطقه مناپ کشاند.
- [تأثیر جنگ آمریکا و ایران بر اقتصاد افغانستان؛ نقاط فشار و تاب‌آوری](https://afgreview.com/%d8%a7%d9%82%d8%aa%d8%b5%d8%a7%d8%af%db%8c/%d8%ac%d9%86%da%af-%d8%a2%d9%85%d8%b1%db%8c%da%a9%d8%a7-%d9%88-%d8%a7%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%86-%d8%a7%d9%82%d8%aa%d8%b5%d8%a7%d8%af-%d8%a7%d9%81%d8%ba%d8%a7%d9%86%d8%b3%d8%aa%d8%a7%d9%86/): تأثیر جنگ آمریکا و ایران بر اقتصاد افغانستان در حال تبدیل شدن به یکی از مهم‌ترین ریسک‌های ژئوپلیتیکی منطقه است. جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران تأثیرات منفی گسترده‌ای بر اقتصاد جهانی بر جای گذاشته و در آینده تاثیرات این جنگ بیشتر نمایان خواهد شد. تاثیرپذیری اقتصاد افغانستان از جنگ ایران و آمریکا از یک سو از روند جهانی مستثنی نیست اما از سوی دیگر دلایلی وجود دارند که سبب تاب‌آوری اقتصاد افغانستان از این جنگ می‌شود. این یادداشت در پی بررسی نقاط آسیب‌پذیر اقتصاد افغانستان از جنگ آمریکا و ایران و دلایل تاب‌آوری است.
- [مذاکرات ارومچی؛ تحلیل میانجیگری چین بین افغانستان و پاکستان](https://afgreview.com/%d8%b3%db%8c%d8%a7%d8%b3%db%8c/%d9%85%d8%b0%d8%a7%da%a9%d8%b1%d8%a7%d8%aa-%d8%a7%d8%b1%d9%88%d9%85%da%86%db%8c-%d8%a7%d9%81%d8%ba%d8%a7%d9%86%d8%b3%d8%aa%d8%a7%d9%86-%d9%be%d8%a7%da%a9%d8%b3%d8%aa%d8%a7%d9%86/): ماهیت پشت‌درهای بسته مذاکرات ارومچی می‌طلبد که برای درک نتایج آن، به‌جای داده‌های مستقیم، به نشانه‌ها و سیگنال‌های رسمی تکیه کرد. بیانیه‌های وزارت خارجه چین، اظهارات محتاطانه پاکستان و روایت حاکمیت‌محور طالبان، هر یک قطعه‌ای از پازل این نشست را تشکیل می‌دهند.
- [طبس ۲ در اصفهان؛ روایت افغان‌ها از بزرگ‌ترین شرمساری آمریکا](https://afgreview.com/%d8%a7%d8%ac%d8%aa%d9%85%d8%a7%d8%b9%db%8c/%d8%b7%d8%a8%d8%b3-%db%b2-%d8%af%d8%b1-%d8%a7%d8%b5%d9%81%d9%87%d8%a7%d9%86%d8%9b-%d8%b1%d9%88%d8%a7%db%8c%d8%aa-%d8%a7%d9%81%d8%ba%d8%a7%d9%86%d9%87%d8%a7-%d8%a7%d8%b2-%d8%a8%d8%b2%d8%b1/): چهل و هشت ساعت پس از آن‌که پدافند هوایی ایران یک فروند جنگنده اف-۱۵ آمریکا را در آسمان اصفهان سرنگون کرد و یکی از دو خلبان آن در خاک ایران گرفتار شد، دونالد ترامپ مدعی شد که این خلبان را در عملیاتی موسوم به «عملیات فریب» نجات داده است. اما در روزهای پس از این رویداد، آنچه به عنوان یک ماموریت جسورانه از سوی کاخ سفید روایت شد، از نگاه بسیاری از کاربران افغان در شبکه‌های اجتماعی و نیز تحلیلگران نظامی غربی، چیزی جز یک شکست فاجعه‌بار و تحقیرآمیز برای بزرگ‌ترین ارتش جهان نبوده است.
- [فحاشی ترامپ؛ سقوط یک استراتژی و زوال نظام سیاسی آمریکا](https://afgreview.com/%d8%a7%d9%85%d9%86%db%8c%d8%aa%db%8c/%d9%81%d8%ad%d8%a7%d8%b4%db%8c-%d8%aa%d8%b1%d8%a7%d9%85%d9%be-%d8%a8%d9%87-%d8%a7%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%86/): دونالد ترامپ رئیس‌جمهور آمریکا که تا چند روز پیش از «پیروزی قریب‌الوقوع» بر ایران سخن می‌گفت، حالا در شبکه اجتماعی خود، ایرانیان را «حرامزاده‌های دیوانه» و «حیوان» خطاب می‌کند. وی تهدید کرده است که نیروگاه‌های برق و پل‌ها را با خاک یکسان خواهد کرد و ایران را به عصر حجر برمیگرداند. این ادبیات سخیف و فحاشی ترامپ، از رئیس‌جمهور کشوری که مدعی الگوی اخلاقی و حقوقی برای جهان است، چنان شوک‌آور بوده است که حتی متحدانش را به شرمندگی واداشته است. واقعیت پشت این فحاشی ترامپ علیه ایران چیست؟ آیا ترامپ در جنگ علیه ایران به بن‌بست رسیده است؟ این یادداشت از دو منظر شخصیت‌شناسی و تحلیل سیاسی، واکاوی می‌کند که چگونه بم‌باکی (صدایی بلند و توخالی) ترامپ نشانه سقوط یک استراتژی و زوال یک نظام سیاسی است.
- [چشم‌انداز میانجیگری چین در مذاکرات طالبان و پاکستان](https://afgreview.com/%d8%b3%db%8c%d8%a7%d8%b3%db%8c/%d9%85%db%8c%d8%a7%d9%86%d8%ac%db%8c%da%af%d8%b1%db%8c-%da%86%db%8c%d9%86-%d8%a8%db%8c%d9%86-%d8%b7%d8%a7%d9%84%d8%a8%d8%a7%d9%86-%d9%be%d8%a7%da%a9%d8%b3%d8%aa%d8%a7%d9%86/): در شرایطی که تنش‌های منطقه‌ای به‌سرعت در حال گسترش است، میانجیگری چین در منازعه میان طالبان و پاکستان به یکی از مهم‌ترین تحولات ژئوپلیتیکی جنوب آسیا تبدیل شده است. این میانجیگری نه از سر ایده‌آل‌گرایی دیپلماتیک، بلکه در بستر رقابت‌های کلان و فشارهای اقتصادی و امنیتی شکل گرفته است. هم‌زمان با افزایش احتمال درگیری‌های گسترده‌تر در خاورمیانه، به‌ویژه در سناریوی جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران، بازیگران منطقه‌ای در تلاش‌اند تا محیط پیرامونی خود را مدیریت کنند. در این میان، طالبان و پاکستان با چالش‌های اقتصادی و امنیتی فوری مواجه‌اند و چین نیز در پی تثبیت شرایط برای پیشبرد اهداف راهبردی خود است. پرسش کلیدی این است: آیا این میانجیگری چین می‌تواند به حل پایدار بحران میان طالبان و پاکستان منجر شود یا صرفاً به مدیریت موقت تنش‌ها خواهد انجامید؟
- [واکنش افغان‌ها به جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران](https://afgreview.com/%d8%a7%d8%ac%d8%aa%d9%85%d8%a7%d8%b9%db%8c/%d9%88%d8%a7%da%a9%d9%86%d8%b4-%d8%a7%d9%81%d8%ba%d8%a7%d9%86%d9%87%d8%a7-%d8%a8%d9%87-%d8%ad%d9%85%d9%84%d9%87-%d8%a2%d9%85%d8%b1%db%8c%da%a9%d8%a7/): در حالی‌که بیش از یک ماه از آغاز حمله آمریکا و اسرائیل به ایران می‌گذرد، واکنش افغان‌ها به این جنگ، به یکی از شاخص‌های مهم فهم تحولات افغانستان تبدیل شده است. از خیابان‌های کابل تا شبکه‌های اجتماعی، از مواضع محتاطانه طالبان تا احساسات صریح مردم، همه نشان می‌دهند که این جنگ صرفاً یک رویداد دوردست نیست؛ بلکه رخدادی است که به‌طور مستقیم بر ذهن، سیاست و حتی هویت جمعی افغان‌ها اثر گذاشته است. پیوندهای عمیق فرهنگی، مذهبی و اقتصادی با ایران، باعث شده افغانستان بیش از بسیاری از کشورها در معرض پیامدهای این بحران قرار گیرد. در چنین شرایطی، بررسی دقیق واکنش افغان‌ها به جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران، می‌تواند تصویری روشن از آینده روابط منطقه‌ای و جهت‌گیری‌های داخلی افغانستان ارائه دهد.
- [حمله اسرائیل به زیرساخت‌های ایران؛ آغاز تغییر قاعده جنگ](https://afgreview.com/%d8%a7%d9%85%d9%86%db%8c%d8%aa%db%8c/%d8%ad%d9%85%d9%84%d9%87-%d8%a7%d8%b3%d8%b1%d8%a7%d8%a6%db%8c%d9%84-%d8%a8%d9%87-%d8%b2%db%8c%d8%b1%d8%b3%d8%a7%d8%ae%d8%aa%d9%87%d8%a7%db%8c-%d8%a7%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%86/): حملات اخیر رژیم صهیونیستی به ایران، قواعد جنگ را تغییر داد. حمله اسرائیل به زیرساخت‌های ایران و هدف قرار دادن کارخانه‌های فولاد مبارکه و خوزستان، نیروگاه برق مبارکه، نیروگاه اتمی بوشهر، تأسیسات کیک زرد اردکان و آب سنگین اراک، باید یک پیچش راهبردی حساب‌شده در جنگ تلقی شوند. در پشت این حملات، یک محاسبه سرد اما خطرناک نهفته است؛ نتانیاهو به خوبی می‌داند که خروج زودهنگام آمریکا از جنگ، اسرائیل را در باتلاقی تنها رها خواهد کرد. ادعاهای ترامپ مبنی بر مذاکرات قریب‌الوقوع با ایران، حاکی از آن هستند که واشنگتن قصد دارد خود را از این بحران نجات دهد؛ بحرانی که انرژی و اقتصاد جهان را تحت تاثیر قرار داده است. در این میان، حمله اسرائیل به زیرساخت‌های ایران، ابزار نتانیاهو برای به دام انداختن ترامپ در یک باتلاق استراتژیک است.
- [دیدار کرزی و حقانی؛ همبستگی سیاسی با طالبان در سایه تقابل با پاکستان](https://afgreview.com/%d8%b3%db%8c%d8%a7%d8%b3%db%8c/%d8%af%db%8c%d8%af%d8%a7%d8%b1-%da%a9%d8%b1%d8%b2%db%8c-%d8%ad%d9%82%d8%a7%d9%86%db%8c-%d8%aa%d9%82%d8%a7%d8%a8%d9%84-%d8%a8%d8%a7-%d9%be%d8%a7%da%a9%d8%b3%d8%aa%d8%a7%d9%86/): در میانه تقابل‌ نظامی و دیپلماتیک کابل و اسلام‌آباد، دیدار حامد کرزی، رئیس‌جمهور اسبق افغانستان با سراج‌الدین حقانی رهبر کلیدی طالبان به مناسبت عید فطر را نمی‌توان یک ملاقات سیاسی معمولی دانست بلکه این دیدار، آیینه‌ای از یک تحول بنیادین در عرصه سیاسی افغانستان است.
- [گزارش تحلیلی از عید 1405 افغانستان](https://afgreview.com/%d8%a7%d8%ac%d8%aa%d9%85%d8%a7%d8%b9%db%8c/%d8%b9%db%8c%d8%af-1405-%d8%a7%d9%81%d8%ba%d8%a7%d9%86%d8%b3%d8%aa%d8%a7%d9%86/): عید 1405 افغانستان امسال در شرایطی خاص و متفاوت برگزار شد؛ تقارن عید فطر و نوروز، تحولات سیاسی و اجتماعی، و چالش‌های اقتصادی باعث شده‌اند که عید 1405 افغانستان به یکی از مهم‌ترین مناسبت‌های سال تبدیل شود. بررسی ابعاد مختلف عید 1405 افغانستان نشان می‌دهد که این رویداد نه‌تنها یک مناسبت مذهبی، بلکه بازتابی از وضعیت کلی جامعه افغانستان است؛ جایی که عید فطر و نوروز در کنار هم، معناهای عمیق‌تری به زندگی مردم بخشیده‌اند.
- [منازعه افغانستان و پاکستان؛ نگاهی به الگوی مقاومت طالبان](https://afgreview.com/%d8%b3%db%8c%d8%a7%d8%b3%db%8c/%d9%85%d9%86%d8%a7%d8%b2%d8%b9%d9%87-%d8%a7%d9%81%d8%ba%d8%a7%d9%86%d8%b3%d8%aa%d8%a7%d9%86-%d9%88-%d9%be%d8%a7%da%a9%d8%b3%d8%aa%d8%a7%d9%86/): در قلب منازعه افغانستان و پاکستان، یک تغییر پارادایمی در حال وقوع است؛ تغییری که دیگر نمی‌توان آن را صرفاً در قالب تنش‌های مرزی یا اختلافات امنیتی توضیح داد. آنچه امروز روابط کابل و اسلام‌آباد را شکل می‌دهد، ظهور و تثبیت الگوی مقاومت طالبان در برابر پاکستان است؛ الگویی که نه‌تنها قواعد بازی را تغییر داده، بلکه معادلات سنتی قدرت را نیز برهم زده است.
- [پیام رهبر طالبان در عید فطر؛ از مخالفت با نوروز تا سکوت درباره ایران](https://afgreview.com/%d8%b3%db%8c%d8%a7%d8%b3%db%8c/%d9%be%db%8c%d8%a7%d9%85-%d8%b1%d9%87%d8%a8%d8%b1-%d8%b7%d8%a7%d9%84%d8%a8%d8%a7%d9%86-%d8%af%d8%b1-%d8%b9%db%8c%d8%af-%d9%81%d8%b7%d8%b1/): پیام رهبر طالبان به مناسبت عید فطر همواره یکی از مهم‌ترین متون سیاسی و مذهبی در افغانستان محسوب می‌شود. در این پیام، عالی‌ترین مقام طالبان علاوه بر توصیه‌های دینی، درباره مسائل داخلی افغانستان و خارجی موضع‌گیری می‌کند. به همین دلیل، بررسی پیام رهبر طالبان می‌تواند تصویری از اولویت‌ها و نگرانی‌های سیاسی و ایدئولوژیک این گروه ارائه دهد.
- [خلیل‌الله خلیلی: گویید به نوروز که امسال نیاید](https://afgreview.com/%d9%81%d8%b1%d9%87%d9%86%da%af%db%8c/%d8%ae%d9%84%db%8c%d9%84%d8%a7%d9%84%d9%84%d9%87-%d8%ae%d9%84%db%8c%d9%84%db%8c/): خلیل‌الله خلیلی از برجسته‌ترین شاعران معاصر افغانستان و از چهره‌های مهم در تاریخ ادبیات فارسی در سدهٔ چهاردهم خورشیدی به شمار می‌رود. این شاعر افغان، در کنار مهارت ادبی، از نگاه عمیق تاریخی و اجتماعی برخوردار بود و شعر را ابزاری برای بیداری فرهنگی، پاسداری از هویت اسلامی و دفاع از استقلال ملی می‌دانست.
- [روی آوردن پاکستان به «دیپلماسی جهادی» برای کاهش تنش با طالبان](https://afgreview.com/%d8%b3%db%8c%d8%a7%d8%b3%db%8c/%d8%af%db%8c%d9%be%d9%84%d9%85%d8%a7%d8%b3%db%8c-%d8%ac%d9%87%d8%a7%d8%af%db%8c-%d9%be%d8%a7%da%a9%d8%b3%d8%aa%d8%a7%d9%86/): با تشدید درگیری‌ میان افغانستان و پاکستان، نشانه‌هایی از تغییر رویکرد اسلام‌آباد در مدیریت بحران با حکومت طالبان دیده می‌شود. اعزام هیئت سه نفره از علمای پاکستانی به کابل را می‌توان «دیپلماسی جهادی» پاکستان در قبال حکومت طالبان نامید که روی آوردن اسلام آباد به شبکه‌های مذهبی و جهادی برای مدیریت روابط با حکومت طالبان است.
- [انتخاب رهبر جدید ایران؛ شکست راهبردی آمریکا و اسرائیل](https://afgreview.com/%d8%b3%db%8c%d8%a7%d8%b3%db%8c/%d8%b1%d9%87%d8%a8%d8%b1-%d8%ac%d8%af%db%8c%d8%af-%d8%a7%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%86/): آمریکا و رژیم صهیونیستی با این تصور که حذف رهبر انقلاب اسلامی ایران نقطه عطفی در معادلات سیاسی ایران به نفع آنها خواهد شد، اقدام به ترور آیت‌الله سید علی خامنه‌ای زدند. دونالد ترامپ و نتانیاهو بر این باور بودند که حذف رهبر ایران می‌تواند ساختار قدرت در جمهوری اسلامی را دچار بحران کند و حتی مسیر فروپاشی از درون را هموار سازد. اما تحولات پس از آن و به‌ویژه انتخاب آیت‌الله سید مجتبی خامنه‌ای به‌عنوان رهبر جدید ایران نشان داد که این محاسبه تا چه اندازه با واقعیت‌های اجتماعی و سیاسی ایران فاصله دارد.
- [آیا پاکستان مأمور نابودی تسلیحات بجا مانده آمریکا در افغانستان شده است؟](https://afgreview.com/%d8%b3%db%8c%d8%a7%d8%b3%db%8c/%d8%aa%d8%b3%d9%84%db%8c%d8%ad%d8%a7%d8%aa-%d8%a8%d8%ac%d8%a7-%d9%85%d8%a7%d9%86%d8%af%d9%87-%d8%a2%d9%85%d8%b1%db%8c%da%a9%d8%a7-%d8%af%d8%b1-%d8%a7%d9%81%d8%ba%d8%a7%d9%86%d8%b3%d8%aa%d8%a7%d9%86/): نابودی تسلیحات بجا مانده آمریکا در افغانستان با بمباران هوایی پاکستان، دیدگاهی است که هر چند در حد گزارش‌های غیررسمی مطرح می‌باشد اما حکایت از هماهنگی منافع مشترک اسلام‌آباد و واشنگتن را نشان می‌دهد. این اقدام پاکستان نه تنها می‌تواند نقطه عطفی در بحران افغانستان و پاکستان بلکه در کل منطقه تلقی شود. پاکستان در موج جدید حملات به افغانستان، به بهانه «تحریک طالبان پاکستان» (TTP) در حال بمباران مراکزی است که گمان می‌رود تسلیحات بجا مانده آمریکا در افغانستان در آنجا قرار دارند. این اقدام، اگر عملی شود، هم خواسته دونالد ترامپ برای خارج شدن تسلیحات باقی مانده از دست طالبان فراهم می‌شود و هم به زعم پاکستان، حکومت طالبان قدرت مانور کمتری در برابر پاکستان خواهد داشت.
- [توان پهپادی طالبان و تاثیر آن بر درگیری افغانستان و پاکستان](https://afgreview.com/%d8%a7%d9%85%d9%86%db%8c%d8%aa%db%8c/%d8%aa%d9%88%d8%a7%d9%86-%d9%be%d9%87%d9%be%d8%a7%d8%af%db%8c-%d8%b7%d8%a7%d9%84%d8%a8%d8%a7%d9%86-2/): اما آنچه این دور از تنش طالبان و پاکستان را متمایز می‌کند، صرف حملات هوایی پاکستان نیست؛ بلکه واکنش جدید کابل است. برای نخستین‌بار، توان پهپادی طالبان به‌عنوان ابزار پاسخ وارد میدان شده و گزارش‌هایی از استفاده از پهپاد برای حمله به عمق خاک پاکستان منتشر شده است. این تحول، اگر استمرار یابد، می‌تواند معادله جنگ افغانستان و پاکستان را وارد فاز جدیدی کند.
- [حمله آمریکا و اسرائیل به ایران؛ خون 115 دانش‌آموز و پایان دستکش مخملین](https://afgreview.com/%d8%a7%d9%85%d9%86%db%8c%d8%aa%db%8c/%d8%ad%d9%85%d9%84%d9%87-%d8%a2%d9%85%d8%b1%db%8c%da%a9%d8%a7-%d9%88-%d8%a7%d8%b3%d8%b1%d8%a7%d8%a6%db%8c%d9%84-%d8%a8%d9%87-%d8%a7%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%86/): بامداد شنبه، در حالی که دانش‌آموزان مدرسه دخترانه «شجره طیبه» در میناب ایران، پشت نیمکت‌های کلاس رنگ‌آمیزی شده با طرح گل‌های معصومانه نشسته بودند، حمله آمریکا و اسرائیل نه تنها ساختمان مدرسه که وجدان بیدار بشریت را نیز هدف قرار داد. کشتار 115 کودک بی‌گناه در روز روشن، تنها یک تلفات جانبی نبود؛ زنگ بیدارباشی برای یادآوری این نکته بود که قانون جنگل بر نظام بین‌الملل به رهبری آمریکا حکمفرماست. این حمله وحشیانه در حالی رخ داد که ایران برای دومین بار پیاپی، صادقانه پای میز مذاکره حاضر شد و با تأکید بر عدم ساخت سلاح هسته‌ای، آمادگی خود برای تعامل را اعلام کرد؛ اما پاسخ آمریکا به این حسن نیت، نه یک پیام صلح، بلکه موشکی بر سر دانش آموزان معصوم میناب بود. این رویداد تلخ، پرده از چهره واقعی صلح‌طلبی آمریکایی برداشت تا همگان به این حقیقت تلخ پی ببرند که دستکش مخملیِ صلح‌طلبیِ واشنگتن، دستی آهنین و خون‌آلود را پنهان کرده است.
- [گزارش جامع از درگیری افغانستان و پاکستان؛ عبور از خطوط قرمز](https://afgreview.com/%d8%b3%db%8c%d8%a7%d8%b3%db%8c/%da%af%d8%b2%d8%a7%d8%b1%d8%b4-%d8%af%d8%b1%da%af%db%8c%d8%b1%db%8c-%d8%a7%d9%81%d8%ba%d8%a7%d9%86%d8%b3%d8%aa%d8%a7%d9%86-%d9%88-%d9%be%d8%a7%da%a9%d8%b3%d8%aa%d8%a7%d9%86/): در ماه‌های اخیر، درگیری افغانستان و پاکستان به شکل قابل توجهی افزایش یافته و تبادل آتش توپخانه‌ای و حملات پهپادی در مناطق مرزی گزارش شده است. حملات هوایی پاکستان به ولایت‌های ننگرهار و پکتیکا که به گفته نمایندگی سازمان ملل به کشته شدن ۱۳ غیرنظامی از جمله زنان و کودکان انجامید، به عنوان جرقه اصلی درگیری اخیر شناخته می‌شود.
- [درگیری پاکستان و طالبان؛ 3 سناریوی فراروی اسلام‌آباد](https://afgreview.com/%d8%a7%d9%85%d9%86%db%8c%d8%aa%db%8c/%d8%af%d8%b1%da%af%db%8c%d8%b1%db%8c-%d9%be%d8%a7%da%a9%d8%b3%d8%aa%d8%a7%d9%86-%d9%88-%d8%b7%d8%a7%d9%84%d8%a8%d8%a7%d9%86/): درگیری پاکستان و طالبان افغانستان در سال‌های اخیر از یک تنش مرزی محدود فراتر رفته و به یکی از مهم‌ترین بحران‌های امنیتی جنوب آسیا تبدیل شده است. تشدید حملات هوایی پاکستان در خاک افغانستان و پاسخ متقابل نیروهای طالبان در امتداد خط دیورند نشان می‌دهد که روابط افغانستان و پاکستان وارد مرحله‌ای از تقابل ساختاری شده است؛ مرحله‌ای که دیگر نمی‌توان آن را صرفا واکنشی موقت به حملات تحریک طالبان پاکستان دانست. روند تحولات نشان می‌دهد که اسلام‌آباد با وجود استفاده از ابزارهای نظامی، اقتصادی و سیاسی هنوز نتوانسته است حکومت طالبان را به پذیرش مطالبات امنیتی خود وادار کند. در واقع، تداوم درگیری پاکستان و طالبان افغانستان بیش از آنکه نشانه قدرت فشار پاکستان باشد، بیانگر محدودیت‌های راهبردی اسلام‌آباد در مواجهه با واقعیت‌های جدید افغانستان پس از بازگشت طالبان به قدرت است.
- [سیاست آمریکا در قبال افغانستان طالبان؛ مدیریت ریسک یا تعامل؟](https://afgreview.com/%d8%b3%db%8c%d8%a7%d8%b3%db%8c/%d8%b3%db%8c%d8%a7%d8%b3%d8%aa-%d8%a2%d9%85%d8%b1%db%8c%da%a9%d8%a7-%d8%af%d8%b1-%d9%82%d8%a8%d8%a7%d9%84-%d8%a7%d9%81%d8%ba%d8%a7%d9%86%d8%b3%d8%aa%d8%a7%d9%86/): واقعیت این است که شکست حضور بیست ساله آمریکا با هدف دولت‌سازی در افغانستان و هزینه‌های سیاسی و مالی برای واشنگتن، دامنه انتخاب‌های آمریکا را در تدوین سیاست خارجی جدید در قبال افغانستان محدود کرده است و پرداختن به افغانستان یادآور یک نوستالژی تراژیک برای سیاست‌گذاران آمریکایی می‌باشد. از این‌رو سیاست آمریکا در قبال افغانستان را باید بیشتر بر محور تهدیدزدایی از این کشور علیه منافع آمریکا در دو سطح داخلی و خارجی دید.
- [نگاه طالبان به ایران در سایه تنش تهران با آمریکا و اسرائیل](https://afgreview.com/%d8%b3%db%8c%d8%a7%d8%b3%db%8c/%d9%86%da%af%d8%a7%d9%87-%d8%b7%d8%a7%d9%84%d8%a8%d8%a7%d9%86-%d8%a8%d9%87-%d8%a7%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%86/): این موضع‌گیری تازه در کنار مجموعه‌ای از اظهارات دیگر مقامات طالبان درباره ایران، از تأکید بر مشترکات اسلامی و منطقه‌ای تا انتقاد از فشارهای آمریکا، نشان می‌دهد که نگاه طالبان به ایران وارد مرحله‌ای جدید شده است. این یادداشت می‌کوشد با تکیه بر این مواضع، چند فرضیه مهم درباره جایگاه منطقه‌ای طالبان، ماهیت روابط ایران و طالبان و جهت‌گیری آینده این تعامل را بررسی کند.

## برگه‌ها
- [تماس با ما](https://afgreview.com/%d8%aa%d9%85%d8%a7%d8%b3-%d8%a8%d8%a7-%d9%85%d8%a7/): تماس با ما
- [درباره ما](https://afgreview.com/%d8%af%d8%b1%d8%a8%d8%a7%d8%b1%d9%87-%d9%85%d8%a7/): کشور افغانستان چهار ‌دهه اخير را در بحران گذرانده است و دامنه این بحران از مرزهای این کشور فراتر رفته، منطقه را تحت تاثیر قرار داده و گاه در سطح جهانی اثرگذار بوده است. این کشور به دلیل موقعیت ژئوپليتيکي و ژئواستراتژيکي، مورد توجه بازیگران جهانی و منطقه‌ای نیز قرار دارد که این عامل در کنار عوامل داخلی، در بحران‌زایی افغانستان نقش داشته است.
- [خانه](https://afgreview.com/): د پاکستان پر ټرانزیټي له تکیې څخه د افغانستان خلاصون لپاره سپارښتنې سیاسی د افغانستان لوبغاړو تر منځ د ټول شموله حکومت مفهوم امنیتی په تهران کې د هنيه وژنه؛ د یوې نوې سناریو یوه برخه اقتصادی د پاکستان پر ټرانزیټي له تکیې څخه د افغانستان خلاصون لپاره سپارښتنې اجتماعی د محرم په میاشت کې د افغانانو د ماتم تاریخ او دودونه بررسی تحولات افغانستان